Door: Bahram Sadeghi
Gepubliceerd: woensdag 4 maart 2009 23:47
Update: donderdag 5 maart 2009 07:26
Het is niet overal crisis. Met de internationale wapenindustrie gaat het uitstekend. Welkom op de tweejaarlijkse wapenbeurs IDEX ’09 in Abu Dhabi. ‘Hoe arm een land ook is, iedereen wil altijd bescherming.’
Niets is hier wat het lijkt. De International Golden Group verkoopt geen goud maar wapens. Advanced Integrated Systems is geen IT-bedrijf maar maakt onder andere legervoertuigen. De openingsceremonie met dansende meisjes lijkt op een sportevenement voor kinderen, maar de toeschouwers zijn hoge militairen.
Welkom bij de IDEX ’09, de tweejaarlijkse wapenbeurs die eind februari in Abu Dhabi plaatsvond.
Van de pistolenfabrikant tot de maker van het fiberglas dat in kogelvrije vesten gebruikt wordt: de standhouders zijn ervan overtuigd dat ze in de business van ‘verdediging’ van burgers en staten werken. Dat is blijkbaar een gat in de markt, want het is op de IDEX een drukte van belang. De negende editie van deze grootste wapenbeurs van het Midden-Oosten en Afrika brak ruimschoots de records van voorgaande edities: bijna 900 bedrijven uit 50 landen op een oppervlakte van ruim 100.000 vierkante meter, 50 procent meer grond dan in 2007. De omzet was met bijna 4 miljard euro vijf keer hoger dan in 2007. Uitgegeven aan tanks, geweren, handgranaten en kanonnen, radar- en navigatiesystemen, gepantserde auto’s voor vips, kogelvrije vesten en lang houdbare voedselpakketten. De economische crisis was in geen velden of wegen te bekennen.
Mike Chadwick is military & law enforcement technical sales specialist bij het bedrijf Bushmaster: ‘Wij verkopen alleen maar aan NAVO-landen en verder alleen binnen de VS. Daar verkopen we natuurlijk aan individuen, want dat staat in ons grondrecht en dus heeft iedereen er recht op.
Ik ben zelf ook een shooter. Zolang je wapens aan legale overheden verkoopt, heb ik er geen moeite mee, maar ik weet ook dat hoe legaal een overheid ook is, at the end of the dayzijn onze wapens er om mensen mee te doden. Maar we verkopen geen wapens aan instabiele landen zoals de Russen dat doen, en wat uiteindelijk tot veel ellende leidt als die wapens in verkeerde handen vallen.
Ik heb wel eens beelden gezien van mensen die door onze wapens gedood zijn. Het doet me niet veel. Je bent er op getraind om het niet in je systeem toe te laten. Persoonlijk ben ik sterk tegen het verkopen van wapens aan individuen: wat moet je in vredesnaam met een pistool?! Een mes voldoet ook voor persoonlijke beveiliging. De wapenhandel zal altijd doorgaan omdat het zo lucratief voor onze bazen is.’
Frank Soonieus is marketing & sales manager bij het Nederlandse bedrijf Imtech. Zijn bedrijf integreert systemen voor marineschepen. Ze kopen verschillende onderdelen en bouwen die onderdelen tot één systeem. Hij staat nu voor de tweede keer op IDEX:
‘Omdat de orders van de Nederlandse marine de laatste tien jaar steeds minder werden, zijn we nu actief in het Midden-Oosten en Azië. Op dit moment zijn Oman, Singapore en Thailand onze grootste klanten, maar we doen ook heel goede zaken met Griekenland.
De economische crisis heeft op dit moment geen effect op ons bedrijf. Dat komt door de aard van de bestellingen: het gaat soms om heel dure superjachten en mensen die zich dat soort dingen kunnen veroorloven, kunnen tegen een stootje. Sterker: we nemen tegenwoordig mensen aan. Waarschijnlijk mensen die momenteel elders ontslagen worden en bij ons (we hebben honderden vacatures openstaan) onderdak vinden. Ik realiseer me wel dat systemen die wij verkopen ook voor militaire doeleinden gebruikt worden, maar dat ‘militair’ houdt ook antipiraterij en antiterrorisme in.
Ik zou ook bij een ‘echt’ wapenbedrijf kunnen werken. Als ik het niet doe, dan doet iemand anders het. Er moet ook brood op de plank komen...’
Viktor N. Zhuravlev, chief of marketing department, Russisch bedrijf:
‘Ik realiseer me goed dat we in principe ‘kwaadaardige’ spullen maken die het einddoel hebben om ermee te doden. Maar ik heb er niet zo’n moeite mee. Ik werk al ruim twintig jaar in de wapenindustrie, dus...
Je moet niet alles geloven wat die Amerikanen tegen je zeggen. We verkopen alleen maar aan regeringen en zeker niet, zoals zij beweren, aan iedereen die maar betaalt. Dat zeggen Amerikanen om ons zwart te maken. Maar kijk eens wat hun eigen wapens in Afghanistan en Irak aanrichten.’
Abdel Gader Mohammed, manager contracts van de International Golden Group:
‘Defensie en militaire doelen zijn voor ons een goudmijn, vandaar de naam. Wij maken ons ook geen zorgen over de kredietcrisis. Hoe arm een land ook is, iedereen wil altijd bescherming. Onze tak van business, in tegenstelling tot de bouw bijvoorbeeld, zal nooit last van een crisis hebben.’
Scott W. Samson van Samson Manufacturing Corp:
‘We zijn een klein bedrijf, waar vijftien mensen werken. Het is de eerste keer dat we hier zijn. Mijn vader zei altijd: doe je business waar mensen het willen en kunnen betalen en geloof me: die lui hier kunnen en willen betalen!
Ik had vroeger soms moeite met de aard van mijn werk, te meer omdat mijn vrouw, die nu overigens in het bedrijf werkt, vroeger assistent-chirurg was. Zij moest levens redden en ik maakte wapens! Maar het went.
Bij een schietwedstrijd hoorden we van een soldaat dat hij onze wapens heel goed vond. Dat was fijn om te horen. Oorlog en ellende zullen altijd bij ons horen en het enige wat ik kan doen is de wapens zo veilig mogelijk maken.’
De stand van het Duitse Haenel:
‘Het ligt er aan hoe je het bekijkt’, begint de jonge Duitse ontwerper van machinegeweer RS8 aan zijn betoog. Maar hij wordt ruw door zijn oudere collega onderbroken. Het is niet netjes om op een beurs als deze mensen vervelende vragen over het gebruik van wapens te stellen, dat doe je gewoonweg niet.
Eric Debondue, business development manager bij 3B, dat fiberglas maakt:
‘Toen ik bij dit bedrijf begon, wilde ik weten wat er zoal met ons fiberglas gebeurde. En toen kwam ik er achter dat er een heel klein percentage, misschien 0,1 procent, van dingen die we maken naar de militaire industrie gaat.
In het begin had ik er moeite mee. Hoe kon ik me, vader van twee jonge dochters, met zoiets inlaten? Maar ik weet het nu: ons fiberglas beschermt juist mensen. Ik zal nooit en te nimmer bij een bedrijf gaan werken dat wapens verkoopt.’
Rens de Wolf, business development bij het Nederlandse bedrijf Fox-It. Ze zijn ‘Experts in IT-security’:
‘We vinden betrokkenheid bij deze regio belangrijk en daarom staan we hier. We maken geen wapens, slechts IT-beveiliging en informatiebescherming. Maar zonder al die wapens die ik nu letterlijk om me heen zie, zouden we ook geen business hebben. Toch brengen we geen directe schade aan mensen toe. Onze doelgroep zijn regeringen.
Ik zag ooit op een beurs een aantal meisjes wapens aanprijzen: het clichéplaatje van meisjes naast wapens. Toen had ik mijn bedenkingen bij deze business en dacht bij mezelf: Rens, dat ben jij niet. Dit is niets voor jou...’
Søren Gert Larsen is Deen en general marketing manager bij het Nederlandse bedrijf Ten Cate Advanced Armour:
‘De landen rondom de Golf zijn heel interessant voor ons omdat ze in de overgangsfase van de modernisering van hun wapenarsenaal zijn en er daarom veel geld voor over hebben. Wat wij maken is over het algemeen bedoeld ter bescherming van mensen of hun spullen. We maken zelf geen raketten of andere wapens.
Persoonlijk heb ik er geen moeite mee om wapens te verkopen, ik heb zelf ook in het leger gezeten en ben van mening dat elk land recht op een sterk bewapend leger en daardoor ook op wapens heeft. Maar je moet geen wapens aan burgers verkopen, vind ik.
Verder doen we uiteraard geen zaken met bijvoorbeeld Iran en Noord-Korea. Ook niet met Israël, omdat dat land in een conflict verwikkeld is. Toch doen we wel zaken met Pakistan, dat ook in een conflict verwikkeld is. Maar dat [wat een conflict is, red.] is aan de politici om te bepalen en niet aan ons.’
De met bladgoud bewerkte pistolen van Pakistan Ordenance Factories zijn niet bedoeld om het geweld te verheerlijken, verzekert marketing manager Salman Haider Bharwana van POF:
‘Mensen die zo’n wapen van ons kopen, hangen dat meestal gewoon thuis aan de muur om er als een kunstobject van te genieten. Je gaat niet met zoiets in het wilde weg schieten. Het Pakistaanse leger is onze eerste en grootste klant.
Omringd als we zijn door een aantal landen met groot potentieel gevaar (denk hierbij bijvoorbeeld aan aartsvijand India maar ook aan Iran) voel ik me niet bezwaard om in de wapenindustrie te werken. Sterker, soms ben ik zelfs trots dat ik bij een industrie werk die voor veiligheid van mijn land zorgt. Bovendien, als ik dit werk niet doe, zijn er duizenden anderen die het doen. My dear, geweld en wapens kun je niet uitbannen.’
Gepensioneerd luitenant-generaal Dennis D. Cavin is tegenwoordig werkzaam bij Lockheed Martin:
‘Op een klein percentage gekken na wil niemand naar de oorlog. Hoe onwaarschijnlijk het ook mag klinken: we trainen onze jongens dagelijks om níet naar de oorlog te hoeven. Maar als het in stand houden van onze principes inhoudt dat we daarvoor moeten vechten, dan doen we dat. En we zullen dat doen met in achtneming van hoge morele principes.’
Nederland groot in wapens
De volgende Nederlandse bedrijven waren op IDEX aanwezig:
- Imtech Marine and Offshore
- Tencate Advanced Armour
- Fox-It
- De topdrie van relatief grootste uitgaven aan de krijgsmacht wordt
aangevoerd door Oman met 11,4 procent, Saoedi-Arabië en Qatar ieder met
10 procent bnp. Met 1,6 procent van het bnp besteed aan militaire
doeleinden staat Nederland op plek 101, tussen Ivoorkust en Togo.
(Bron: CIA Factbook, 2005)
- In 2007 bedroeg de waarde van de Nederlandse wapenexport 874
miljoen euro. Gemiddeld bedroegen die exportwaarden de afgelopen tien
jaar 729 miljoen euro per jaar. Het bedrag kan per jaar nogal
schommelen door heel grote orders, bijvoorbeeld de verkoop van 4
korvetten aan Indonesië in 2005 en 2006, waardoor het militaire
exportvolume boven een miljard euro uitkwam.
- Wapenexport maakt momenteel minder dan 1 procent uit van de totale
Nederlandse export. Toch staan we op de vijfde plaats, in financieel
volume, van wapenexporterende landen. Na de toppers VS, Rusland,
Duitsland en Frankrijk, maar voor Engeland. Per hoofd van de bevolking
zijn we ’s werelds grootste wapenexporteur. Dat komt omdat we vooral
heel dure spullen verkopen. Ook de overheid zelf is een grote
wapenexporteur: Kijk voor wat Defensie zelf in de aanbieding heeft op
www.defensie.nl/dmo/materieelprojecten/in_afstoting/ (Bron: Campagne
tegen wapenhandel)
Wapenbeurs
Namens Dagblad De Pers en debatcentrum De Balie, waar op 24 maart
een debat over internationale wapenhandel plaatsvindt, is Bahram
Sadeghi naar de wapenbeurs in Abu Dhabi geweest om te kijken wat er in
zo’n besloten – dus niet toegankelijk voor algemeen publiek – omgeving
gebeurt en vooral wie er zoal rondlopen: wie zijn de mannen die de
wapens maken en verkopen? En hoe voelt het om in deze bedrijfstak te
werken?