Door: Lars Anderson
Gepubliceerd: woensdag 1 april 2009 23:50
Update: donderdag 2 april 2009 01:28
Je huis kwijtraken door de kredietcrisis is erg, maar het kan altijd erger. In Amerika worden inboedels van gezinnen per garage verkocht. Soms inclusief oma in de urn.
‘Zodra de garagedeur opent, mag u er van een afstandje in kijken’, legt veilingmeester Forrest O’Brien uit. Het opslagpark Big Oak Self-Storage, waar de veiling plaatsvindt, ligt ietwat afgelegen langs de snelweg in Noord-Sacramento. Voor O’Brien drommen zo’n tachtig nieuwsgierige mensen samen. ‘U mag niets verplaatsen en niet in de spullen porren’, gaat de veilingmeester verder. Het publiek mort: ‘Dat weten we, dude. Open up!’ Maar O’Brien, met dikke gekrulde snor, cowboylaarzen en leren Harley Davidson-jekkie, is onverstoorbaar: ‘U biedt op de hele inhoud. Troep of niet, de winnaar neemt alles: binnen 48 uur is de garage leeg en opgeruimd.’
De kredietcrisis in de Verenigde Staten is een treurige nieuwe fase ingegaan. Vele Amerikanen die wegens wanbetaling hun huizen moesten verlaten, zijn opnieuw de dupe. Sommigen werden destijds verleid door slimme opslagcentra om hun inboedel op te slaan in een gehuurde garage-unit. Ze werden lekker gemaakt met lage huurtarieven of kregen de eerste maand gratis. Maar na verloop van tijd konden velen van hen de garagehuur niet langer opbrengen en werd, na een betalingsachterstand, ook de self-storage in beslag genomen. Verloren ze eerst hun huis, nu verliezen ze hun complete huisraad.
De veilingen komen de laatste tijd steeds vaker voor, met steeds meer te veilen units, beweert Jenna Blasingmore (26). Ze is graatmager, onverzorgd, naar eigen zeggen een ex-junkie. ‘Vroeger waren er veel minder; die vervloekte recessie!’ Samen met haar man Matt (33) en haar 7-jarige zoontje met hanenkam is ze op de veiling afgekomen. Geconcentreerd kijkt ze rond, naar de andere potentiële bieders. ‘Gaat u meebieden?’, vraagt ze haar buurman. Iets later sist ze haar man toe: ‘Dat is een grote concurrent.’ Ondertussen verveelt zoonlief zich: het oranje dopje van zijn plastic shotgun treft pa en ma geregeld op de borst.
Spullen opkopen van gedupeerde mensen; is dat niet teren op andermans leed? Jenna voelt zich geen aasgier: ‘Het is verschrikkelijk, mensen verliezen hun baan, hun huis; alles eigenlijk. Maar ook voor ons zijn het zware tijden. Ik moet toch ergens geld mee verdienen.’ Jenna weet waar ze over praat: zeven jaar geleden was ze zelf de klos. Door de drugs had ze geen geld meer voor de huur van haar opslag. ‘Alles wat ik had zat erin.’ Zelf meebieden op je eigen spullen is verboden. Jenna: ‘Volgens de wet mag je tijdens de verkoop niet binnen een straal van een halve mijl van je spullen komen. Ik heb toen een vriendin voor mij laten meebieden.’ Maar dat mislukte. ‘Ze werd overboden.’
Jenna beweert zorgvuldig met de persoonlijke spullen in de unit om te gaan: ‘Foto’s of dagboeken probeer ik altijd terug te brengen naar de vorige eigenaars.’ De rest zet ze op eBay of op Craigslist, de Amerikaanse variant van Marktplaats. Geconcentreerd kijkt ze naar de garagedeur. ‘Even controleren of het slot nog wel dicht zit’, zegt ze grappend. Maar ze is bloedserieus.
‘Alles is aan regeltjes gebonden’, weet Joe Cefalu (65). Hij loopt met de kaartjes rond. Bij hem moet je je winnende bod betalen. ‘De unit moet afgesloten zijn als de veiling begint. Zo weet het publiek zeker dat niemand vooraf de krenten uit de pap heeft gevist.’
Het slot wordt losgeknipt en de garagedeur schiet in razende vaart omhoog. Het hok van zo’n vier bij acht meter is tot de nok toe gevuld. Als kippen op elkaar gepakt probeert het publiek een glimp op te vangen van de inhoud. Sommigen hebben krachtige zaklampen bij zich om een glimp op te kunnen vangen van wat zich achterin bevindt. Weinig kans: een massieve koelkast, grote tafel en twee matrassen ontnemen elk zicht. Achter in het duister lijken vooral grote dozen te staan. Er steken wat vishengels bovenuit, een lamp en, jazeker, een rolstoel.
‘Geef me een bod!’, roept veilingmeester O’Brien. ‘Honderd dollar’, mompelt Rusty Killian (47) net hard genoeg. Zijn bod wordt snel overtroffen, maar hij gaat niet mee in de strijd. ‘Het is een te grote gok’, zegt Rusty. ‘Volgens mij zit er weinig achter.’ Hij twijfelt, maar wacht toch op de volgende garage. Er zijn nog 18 units te gaan. De eerste gaat uiteindelijk naar een schuchtere Mexicaanse man, voor 425 dollar.
Rusty, met dikke roestbruine snor en dito bakkebaarden, draait al een tijdje mee. Junkologist staat er zelfs op zijn visitekaartje. Rusty heeft van andermans malaise zijn handel gemaakt. Hij koopt en verkoopt andermans rommel: ‘Dode mensen, wapens. Echt, je vindt van alles hier’, vertelt hij. ‘Ik heb een keer zeven dozen met gevulde urnen gevonden. Die gingen terug tot 1800.’ Hij laat een foto zien met een stuk of twintig Chinese automatische geweren. ‘Die unit heb ik gekocht voor tien dollar’, smaalt hij. ‘En dezelfde dag voor 3.000 dollar doorverkocht aan de overheid. Automatische wapens zijn verboden in Californië; de fed’s betalen ervoor als je ze inlevert.’
Zo druk als vandaag heeft Rusty het nog niet gezien. ‘Onvoorstelbaar, de rijen zijn vijf keer zo lang als normaal’, bromt hij als de hele meute traag naar de volgende unit opschuift. Dat was vroeger wel anders. ‘Toen was er af en toe een veiling, en lag er in de units toch vooral troep. Mensen worden vaak verrast door de eenzijdige beslissing van de storage centraom de unit te ontruimen.’
De opslagcentra gedijen goed bij de crisis, geeft ook de terreinbeheerder van Big Oak toe. Tegenwoordig staan er zo’n 51.000 parken in Amerika. De industrie is vaag over het precieze aantal veilingen. Echt trots zijn ze er niet op. Niemand heeft een idee hoeveel complete inboedels er van de hand gaan. Daarvoor gaat het te snel. Het is kijken, bieden en zodra de veilingmeester ‘verkocht’ roept, trekt de nieuwe eigenaar snel het rolluik naar beneden. Geen pottenkijkers! En dan maar hopen op een goede buit.
Maar vandaag valt de oogst tegen. Na een uur sjouwen en stapelen rijdt de kleine Mexicaan in zijn volgestouwde witte pick-up truck de poort door. ‘Geen geluk vandaag’, lacht hij bitter. ‘Het is vooral rommel.’ De vishengels steken er bovenuit, dwars door de wielen van de rolstoel. Hij hoopt snel van zijn nieuwe zooi af te komen.
Misschien dat het hem nog lukt quitte te spelen.