Door: Sanne Rooseboom
Gepubliceerd: woensdag 10 juni 2009 23:35
Update: donderdag 11 juni 2009 07:57
Hij was de laatste schakel in de Britse bonnetjesaffaire. Voor het eerst in welke krant dan ook: hoe een kleine Amerikaan voor hele grote opschudding zorgde.
De ogen van Henry Gewanter (55) glinsteren als hij vertelt over zijn avontuur. Het klinkt als een thriller. Een man krijgt politiek explosief materiaal in handen, is bang opgepakt te worden, of gedeporteerd, maar veroorzaakt uiteindelijk een enorm schandaal en een wankelende regering.
De Britse media willen hem dolgraag spreken over zijn rol in het grootse politieke schandaal dat de Britten in jaren kenden. Maar hij twijfelt nog. Nederlanders mag hij wel en onze pers vindt hij een stuk minder roddelachtig dan de Britse. En zo accepteert hij na weken heen en weer gebel zijn eerste interviewverzoek.
Gewanter, een New Yorker die al dertig jaar in Londen woont, zit in een ruime stoel in zijn kantoor aan de Thames. Hij lijkt niet het type dat een regering doet wankelen. Hij is een kleine Amerikaan, onrustig, praatgraag, vrolijk, een beetje ongrijpbaar.
Explosief materiaal
Weken geleden benaderde John Wick hem, een oude kennis met een beveiligingsbedrijf. Hij had van een geheime bron een disc ontvangen met alle declaratiegegevens van het Britse parlement. ‘Zodra hij erover vertelde, wist ik hoe serieus dit was’, zegt Gewanter nu. ‘Het was explosief materiaal, politiek ontzettend gevoelig. Ik was bang dat de overheid ons dwars zou zitten als ze wisten wat we aan het doen waren. Maar het was ook belangrijk om dit naar buiten te brengen.’
De geheime bron had geprobeerd kranten te benaderen maar kreeg geen gehoor. Daarom werd Gewanter, die een financieel pr-bedrijf in de Londense City heeft, erbij betrokken. Hij sloot uiteindelijk een deal met de Daily Telegraph. ‘We hadden een paar harde eisen’, vertelt hij. ‘Het belangrijkste was dat de gegevens van alle partijen moesten worden gepubliceerd.’ De Britse kranten zijn vaak politiek gekleurd en zouden het materiaal kunnen gebruiken om één partij door het slijk te halen. ‘Het ging ons er om de fraude van alle parlementsleden te ontmaskeren. Het was niet tegen Labour of tegen de Tories gericht.’
Volgens verschillende krantenberichten eiste Gewanter 300.000 pond voor het materiaal. Hij wil niets zeggen over geld, maar verklaart er zelf geen cent rijker van te zijn geworden.
In de Britse krant The Guardianstond drie weken terug dat de verkoper van de disc waarschijnlijk een amateur was, anders was het wel aangeboden aan de krant die het meeste geld betaalt; de Daily Mail. Gewanter wordt daar nog steeds boos over. ‘Wat nou amateur? De Mail had dit nooit gebalanceerd weten te brengen.’ De tabloid heeft een zeer rechtse reputatie.
Hij is tevreden over de manier dat de Telegraph het nieuws heeft gepresenteerd. De krant publiceerde drie weken lang elke dag pagina’s vol met nieuwe gegevens. Over decadente declaraties van parlementsleden, zoals een slotgracht en kandelaren. En over frauduleuze zaken met tweede en derde huizen. Het land stond op zijn kop en het vertrouwen van de Britten in hun politici heeft een enorme knauw gekregen.
Zeven ministers zijn sindsdien afgetreden en nog veel meer parlementsleden, Browns positie wankelt, Labour deed het vreselijk slecht bij de Europese verkiezingen. En Henry Gewanter ging weer door met zijn gewone baan
Bang voor de politie
‘De eerste week van het schandaal wisten alleen mijn vrouw en zoons van mijn rol.’ Dit veranderde toen half mei zijn naam uitlekte. ‘Er stond opeens pers voor mijn deur. Heftig hoor. En ik was bang voor de politie. Maar ik ben er trots op dat we deze fraude aan het licht hebben gebracht.’ De Londense politie heeft laten weten dat ze de klokkenluiders niet zullen vervolgen. ‘Dat is een enorme opluchting.’
Toch is Henry Gewanter nog niet klaar met politieke schandalen. ‘Er is nog een project’, zegt hij met een mysterieuze glimlach. ‘Ik kan niet zeggen wat. Maar als het lukt, is het nog groter dan wat we nu hebben gezien.'