Door: Sanne Rooseboom
Gepubliceerd: maandag 24 augustus 2009 12:35
Update: maandag 24 augustus 2009 12:44
Het gaat niet goed tussen de Britten en de Amerikanen. Twee enorme discussies vliegen heen en weer over de oceaan en elke dag mengen meer mensen zich in de bijna-ruzie.
De ene gaat over het Britse zorgstelsel. Amerikaans rechts gebruikt het als afschrikmiddel tegen Obama’s plannen voor een nationaal systeem van gezondheidszorg. In godsnaam geen National Health Service, schreeuwen de conservatieven. Want in dat angstaanjagende, socialistische systeem besluiten bureaucraten over leven en dood. Neem 's werelds slimste man, betoogde Investor's Business Daily, de geheel verlamde natuurkundige Stephen Hawking. Die zou in Groot-Brittannië geen kans maken, die hadden ze laten sterven.
De Britten, die graag en terecht klagen over hun wachtlijsten en hun vieze ziekenhuizen, nemen het nu massaal op voor hun gratis zorgsysteem. Het is dan niet perfect, je krijgt tenminste zorg, ook als je niet rijk bent. Via zijn stemcomputer mengde ook Stephen Hawking zich in de discussie. 'Ik zou niet in leven zijn zonder de NHS,' liet hij weten. Het genie bleek geboren in getogen in Groot-Brittannië. Oeps. En zo vechten de twee landen door.
De tweede trans-Atlantische ruzie gaat over Lockerbie. De Schotten hebben Abdelbaset El-Megrahi vrijgelaten. De 58-jarige Libiër, veroordeeld voor de aanslag in 1988 op een Pan Am vlucht boven het Schotse plaatsje Lockerbie, is vorige week thuisgekomen. Hij heeft terminale prostaatkanker en is op 'compassionate grounds' vrij. Voor een deel van de betrokkenen is het een schande dat een terrorist met 270 doden op zijn geweten fijn thuis mag sterven. Vooral familie van Amerikaanse nabestaanden staan aan die kant van de discussie. Obama, Hillary Clinton, John Bolton en velen andere hebben de Schotten laten weten hoe fout hun beslissing is en hoe kwaad ze zijn over dit onrecht.
De familie van veel van de Britse slachtoffers vindt het goed dat El-Megrahi vrij is. Ik was vorige week in Lockerbie, een vriendelijk miniplaatsje aan de snelweg, tussen de heuvels met schapen. Het viel op hoe gelaten ze er waren over de vrijlating. 'Het is een Amerikaanse zaak,' zei pompbediende David vanachter de balie van het tankstation. ‘Het is pure politiek. Wij komen er nu nooit meer achter wat er is gebeurd.’ Want in Lockerbie geloven ze niet dat de Libiër het gedaan heeft. Er zijn teveel onbeantwoorde vragen, is te veel juridisch getouwtrek geweest. El-Megrahi was een scapegoat. Nu de man bijna dood is, zullen we er nooit achter komen wie er achter de aanslag zat, vertelde een vrouw die het vliegtuig in 1989 over haar dak had horen zoeven voor het onder meter verderop neerstortte op haar buren. Ook deze discussie is nog lang niet voorbij.