Door: Daniel Howden © The Independent
Gepubliceerd: donderdag 12 november 2009 23:40
Update: dinsdag 25 mei 2010 12:17
Een raciale ruzie heeft de top van Zuid-Afrika’s grootste energiemaatschappij lamgelegd. Nu dreigt het duister voor het komende WK-voetbal, volgende zomer.
Bobby Godsell was president-commissaris van Eskom, het bedrijf dat voorziet in 95 procent van de stroombehoefte van Zuid-Afrika. Wás, want hij nam ontslag nadat hij ervan werd beschuldigd zijn zwarte bestuursvoorzitter Jacob Maroga eruit te hebben willen knikkeren. En dat op het moment dat Zuid-Afrika aan het begin staat van mogelijk weer een jaar vol grote stroomstoringen.
Het begon vorige week, toen beide rivalen met compleet tegengestelde beleidsvisies kwamen voor het sukkelende staatsbedrijf. Om een eind te maken aan de vele black-outs wilde Godsell een aantal nieuwe energiecentrales openen en zo het vertrouwen van de bevolking terugwinnen. Maroga wilde zich meer focussen op het herstel van etnisch evenwicht binnen het bedrijf. Naar verluidt koos de raad van bestuur de kant van Godsell, waarna Maroga ontslag nam.
‘Slachthuis’
Toen ging Julius Malema zich ermee bemoeien, de radicale leider van de jeugdbeweging van het ANC. Hij maakte van een zakelijk conflict een raciale ruzie. Maroga zou ontslagen zijn omdat hij zwart is. Daar kwam vervolgens het Black Management Forum, een nationale lobbyclub, nog eens overheen. Dat noemde staatsondernemingen een ‘slachthuis’ voor zwarte professionals.
Een geschrokken Maroga trok daarop zijn ontslag in. Samen met Godsell ging hij zelfs op bezoek bij president Jacob Zuma. Als klap op de vuurpijl diende de gerespecteerde Godsell maandag zijn ontslag in. Daardoor zit Eskom nu zonder president-commissaris.
‘Dit is een complete ramp’, zegt de politieke commentator Adam Habib. ‘Een leiderschapscrisis midden in een energiecrisis. Totaal onverantwoordelijk.’
Die energiecrisis was zonder dit gedoe al een reden tot zorg voor de FIFA, de wereldvoetbalorganisatie. Die heeft een heel leger aan generatoren geëist voor het geval de lichten uitgaan tijdens het komende WK-voetbal.
Zuid-Afrika is al aan het onderhandelen met het bedrijfsleven over een ‘go slow’, zodat er voldoende stroom is voor het WK. Volgens de analist Marc Goldstein wordt het vertrouwen van investeerders geschaad door het vertrek van Godsell. ‘Dit is een situatie die niemand heeft gewild.’
Klap
De WK-organisatie kreeg deze week nog een klap, toen bleek dat een belangrijk vervoersproject niet op tijd klaar is voor de aftrap in juni. Het gaat om de ambitieuze ‘Gautrain’, die het vliegveld van Johannesburg moet verbinden met de hoofdstad Pretoria. Deze is nu pas halverwege het toernooi gereed. Om de deadline toch te kunnen halen, willen de aannemers 120 miljoen euro extra.
De laatste maanden zijn de staatsbedrijven sowieso een grote bron van zorg voor de regering. Er was onder meer gedoe over politieke bemoeienis en mismanagement bij de vervoersgigant Transnet en de South African Broadcasting Corporation. ‘Hoe krijgen ze dat toch voor elkaar’, aldus een vertwijfelde commentator Adam Habib.