Door: Arnold Karskens 
Gepubliceerd: woensdag 25 november 2009 07:12
Update: woensdag 25 november 2009 08:19
De bevolking van Uruzgan is ‘erg blij’ met de Nederlandse militairen, zegt de gouverneur. Is dat waar?
Een aanzienlijk deel van de circa 400.000 inwoners van Uruzgan lijkt te vinden dat de Nederlandse militairen mogen vertrekken. Die conclusie is gebaseerd op een reeks interviews met betrokkenen ter plekke. Bovendien geven veel van de geïnterviewde inwoners aan dat de Nederlanders tijdens hun ruim driejarig verblijf tot nu toe geen veiligheid of vooruitgang hebben gebracht. De scheidslijn is duidelijk: wie profijt heeft van de buitenlandse militaire aanwezigheid is vóór verlenging. Wie geen voordeel ziet of het slachtoffers is van buitenlands geweld is tegen.
Die bevindingen zijn opmerkelijk aangezien gouverneur Asadullah Hamdam in een gisteren verschenen interview met de Financial Times beweerde dat de bevolking van Uruzgan ‘erg blij’ is met de Nederlandse militaire aanwezigheid.
‘Als ze weggaan dan betekent dat dat ze vertrekken op een belangrijk moment en het werk half klaar is.’ Commandant van Task Force Uruzgan Marc van Uhm uitte tegenover De Pers gelijksoortige woorden: ‘Ik denk dat ze erg blij zijn met de aanwezigheid van ons.’
Maar wie op straat mensen aanspreekt, hoort bijna altijd negatieve geluiden. De Nederlanders hebben geen veiligheid gebracht tegen banditisme en buitenlandse militairen beschieten onschuldige mensen. Vooral inwoners van veraf gelegen dorpen – meer dan 75 procent van de bevolking woont op het platteland – zegt geen voordeel te hebben ondervonden van de Nederlandse aanwezigheid in de Zuid-Afghaanse provincie.
Adibullah (25)
Is de ex-buurman van Mullah Omar, de voortvluchtige talibanleider, wiens huis op de achtergrond staat. ‘Hij woonde hier vijf jaar en was erg arm. Niemand dacht dat hij later koning van het land zou worden.’
Weggaan of blijven?
‘De mensen die familieleden hebben verloren hebben een hekel aan de buitenlanders. En zij die niet gedood zijn, zijn blij met hen. Ze hebben hier gebombardeerd, maar dat was een vergissing. We waren toen kwaad, maar nu helpen ze ons. Wie ons veiligheid brengt zijn we dankbaar.’
Over vijf jaar?
‘Het zal slechter zijn, want als buitenlanders met projecten komen, nemen de grote mensen het geld.’
Juma Khan (33)
Messensmid op de markt in Tarin Kowt. Hij verloor zeven jaar geleden een been toen hij op een mijn stapte.
Blijven of vertrekken?
‘Als de Nederlanders weggaan is het goed voor ons. Ze zoeken iedereen. Ze bombarderen, het maakt ze niet uit wat, dorpen, kinderen, vrouwen.’
Iets geleerd?
‘We hebben geen voordeel gehad. Voor ze kwamen was het veilig. Nu niet meer. Ze doorzoeken huizen. Mensen verdwijnen in de gevangenis omdat ze zogenaamd taliban zijn. Dat is niet goed voor ons.’
Hoe ziet Uruzgan er over vijf jaar uit?
‘Als dezelfde mensen hier dan nog steeds zijn, zal de toekomst niet beter worden.’
Abdul Sadiq (58)
Hoofdonderwijzer in Khas Uruzgan, ontving acht maanden geen salaris. ‘Mijn oudste zoon bewerkt een veld met groenten, daar leven we van.’
Blijven of weggaan?
‘Ik weet het niet. Mensen zeggen dat ze veiligheid brengen. Als dat zo is, mogen ze blijven.’
Iets geleerd?
‘Niks, ik heb ze nooit gezien in Khas Uruzgan. Ze zeggen dat we ons eigen land moeten opbouwen. Daarmee ben ik het wel eens.’
Situatie over vijf jaar?
‘Er komt geen vooruitgang omdat ze de dorpen vergeten. De versterkingen van de taliban komen uit Pakistan. Als de taliban in Pakistan niet wordt verslagen, gaat dat hier ook niet lukken.’
Faristha (33)
Directeur van vrouwenzaken.
Blijven of weggaan?
‘De vrouwen van Uruzgan vinden het niet erg als de Nederlanders weggaan. Ze kregen tot nu toe geen enkele hulp. We hebben voorstellen ingediend voor projecten als het opzetten van naaiateliers, maar niets is aangenomen. Bij de Amerikanen wel. Die gaven naaimachines en voedsel.’
Iets geleerd?
‘Namens alle vrouwen: we hebben niets geleerd van de Nederlanders.’
Over vijf jaar?
‘Als de Nederlanders blijven, zal er voor de vrouwen niets zijn veranderd. En zonder betere zorg voor de vrouwen verandert er niks hier.’
Mohammad (29)
Truckchauffeur, nu gevangene voor vijf jaar in de provinciale gevangenis op verdenking van lidmaatschap van de taliban, wat hij in alle toonaarden ontkent. ‘Ik heb vijanden in het dorp. Daarom zit ik hier.’
Blijven of vertrekken?
‘Ik ben blij met de Nederlanders. Ze kiezen geen zijde en treden op tegen degene die fout doet. Van deze regering vertrouw ik niemand. Nederlanders moeten de macht niet overdragen aan Afghanen.’
Iets geleerd?
‘Niks. Ze hebben ons niks verteld.’
Situatie over vijf jaar?
‘Misschien is de taliban dan aan de macht. Niemand geeft om de dorpen.’