Gepubliceerd: woensdag 30 december 2009 19:01
Update: woensdag 30 december 2009 20:29
Bijna een week na de mislukte aanslag op een Amerikaans
passagiersvliegtuig bij Detroit, lijken de Verenigde Staten zich voor te
bereiden op een vergeldingsactie. Dat blijkt uit uitlatingen van twee anonieme
Amerikaanse functionarissen tegen nieuwszender CNN.
Inlichtingendiensten en elitetroepen uit Jemen en de VS zoeken volgens de
bronnen naar locaties van de terreurbeweging al-Qaeda op het Arabische
Schiereiland (AQAP) in Jemen. De organisatie heeft de verantwoordelijkheid voor
de mislukte aanslag opgeëist.
Onder de potentiële doelwitten zouden trainingskampen van AQAP zijn.
Vermoedelijk is de Nigeriaan Umar Farouk Abdulmutallab, die de aanslag op eerste
kerstdag probeerde te plegen, de afgelopen maanden op een dergelijk complex
klaargestoomd voor zijn operatie.
De gezamenlijke verkenningen moeten de VS en Jemen opties geven voor het
geval president Barack Obama daadwerkelijk het bevel geeft tot een
vergeldingsactie. Jemen zou hebben ingestemd met de samenwerking op voorwaarde
dat de VS er niets over naar buiten zullen brengen. Dat zou het mogelijk maken
om Amerikaanse troepen aanvallen vanuit de lucht te laten uitvoeren, met
toestemming van Jemen.
De centrale regering van Jemen heeft over grote delen van het land nauwelijks
gezag. Het straatarme Arabische land is daarom een ideale uitvalsbasis voor
jihadstrijders. Onder meer vanuit Saudi-Arabië, geboorteland van al-Qaedaleider
Osama bin Laden, zijn veel strijders naar Jemen getrokken.
De afgelopen maanden heeft Jemen de aanvallen op AQAP opgevoerd. Naar buiten
toe houdt Washington zich daarover op de vlakte, maar volgens de bronnen van CNN
is het krachteloze Jemenitische leger niet in de staat om die aanvallen
zelfstandig uit te voeren. Dat zou betekenen dat de Verenigde Staten AQAP al
langer op de korrel hebben en Jemen op dit moment al helpen.
Het lijkt er steeds meer op dat de Amerikaanse inlichtingendiensten wisten
dat de Arabische terreurgroep een aanslag voorbereidde. Zo had Washington al
informatie gekregen dat ,,een Nigeriaan'' een aanslag wilde plegen, meldde de
krant The New York Times op basis van anonieme regeringsfunctionarissen. Als
deze informatie was vergeleken met gegevens van inlichtingendiensten, zou
Washington hebben kunnen weten dat het ging om Abdulmutallab, aldus de
bronnen.
Ook de vader van de Nigeriaanse verdachte had aan de bel getrokken. Hij had
maanden geleden de VS om hulp gevraagd, toen zijn 23-jarige zoon plotseling in
Jemen de sharia, de islamitische wetgeving, wilde bestuderen. De Amerikaanse
ambassade in Nigeria speelde het verzoek door naar de inlichtingendienst CIA,
maar daar zou de informatie zijn blijven hangen.
Obama heeft in ongewoon harde bewoordingen erkend dat er
fouten zijn gemaakt. De president sprak van een ,,mix van menselijke fouten en
systeemfouten die tot dit potentieel catastrofale veiligheidslek hebben
bijgedragen''. Hij noemde dat ,,volledig onacceptabel''.
Bodyscan
Nederland gaat op korte termijn alle passagiers op Nederlandse luchthavens controleren met een bodyscan.Nederland gaat op korte termijn alle passagiers op Nederlandse luchthavens controleren met een bodyscan.
In kruis fouilleren
Beveiligers op Schiphol zullen voortaan bij het fouilleren het kruis van vliegtuigpassagiers niet overslaan. Dat heeft Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding Erik Akerboom woensdag gezegd.
Protest
De inzet van bodyscanners op Schiphol helpt maar gedeeltelijk om aanslagen te voorkomen, maar betekent wel een forse aantasting van de privacy van vliegtuigpassagiers. Dat stelt de digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom in een open brief aan minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin (CDA).