Door: Petra Janbroers
Gepubliceerd: donderdag 7 januari 2010 01:48
Update: donderdag 7 januari 2010 03:16
Leve de democratie! Jammer dat gekozen presidenten andere landen soms danig dwarszitten. Na de Tsjechische en Poolse speelt nu de IJslandse president alleenheersertje.
Ólafur Ragnar Grimsson (66) doet denken aan Vaclav Klaus (68), de Tsjechische president die maandenlang weigerde zijn handtekening onder het Verdrag van Lissabon te zetten en daarmee de reorganisatie van de Europese Unie bijna twee jaar lang gijzelde. En aan zijn Poolse ambtsgenoot Lech Kaczynski (59), die eveneens lak aan het EU-Verdrag had en bovendien economische hervormingen en de invoering van de euro in zijn land tegenhield.
Torpederen
Nu hebben we de IJslander Grimsson die zijn presidentiële vetorecht van stal haalde om het Icesave-akkoord met Groot-Brittannië en Nederland te torpederen. Hij ging daarmee voorbij aan de instemming van het IJslandse parlement, de Althing, om de regeringen in Londen en Den Haag de 3,8 miljard euro die zij gedupeerde klanten van de failliete bank voorschoten, terug te betalen. En verspeelde in één klap alle goodwill bij minstens twee lidstaten voor het beoogde EU-lidmaatschap, dat de Europese Commissie sinds juli in behandeling heeft. Brussel bemoeit zich vooralsnog niet met de ruzie. ‘Het is een zaak tussen deze landen’, zei een woordvoerder gisteren.
Klaus, Grimsson enKaczynski; grumpy old men van rond de 60, elk met grijze haardos (die van Klaus wat minder vol), academisch geschoold, politiek aan de rechterkant, niet onder de indruk van internationale afspraken of gedragscodes en regelmatig in de clinch met hun premier of parlement. Met hun eigenzinnige acties strijken ze recht tegen de haren in van de internationale gemeenschap. Wat een onbetrouwbaar zootje!
Maar Grimsson (‘zoon van Grímur’) heeft een democratisch mandaat, hij is rechtstreeks gekozen. Net als de Poolse president (rechtstreeks gekozen) en Tsjechische president (door het parlement gekozen).
Goedbetaald baantje
De IJslanders zijn bovendien dol op hem, want hun nu 66-jarige president mag al sinds 1996 op zijn troon blijven zitten. Dat bevalt de oud-minister van Financiën (1988-1991) kennelijk ook want voor een vijfde termijn, vanaf 2012, is hij gewoon weer in. Misschien dat de 10.000 euro die hij er maandelijks mee verdient ook een rol speelt; een goedbetaald baantje in het nagenoeg failliete land zal moeilijk te vinden zijn.
Het is dus geen wonder dat hij graag de rol van redder in de nood speelt; een petitie van 60.000 landgenoten, éénvijfde van de bevolking, om het Icesave-akkoord tegen te houden, was voldoende om tegen te houden dat zijn schaapjes, lees kiezers, voor 12.000 euro per persoon moeten opdraaien voor het Icesave-debacle. Er wordt wel een referendum op 20 februari gehouden.
De IJslandse premier Johanna Sigurdardottir veroordeelt de gang van zaken. ‘Het is de vraag of het politiek en grondwettelijk juist is voor de president om bij een internationaal onderwerp zijn recht te gebruiken om dat onderwerp aan een referendum te onderwerpen, terwijl de regering probeert de internationale afspraken na te komen.’ De Poolse premier Donald Tusk heeft al genoeg van de solo-acties van Kaczynski. Hij heeft aangekondigd dat hij de macht van de president verregaand wil beperken.