Droom van elke politicoloog

Door: Marten Blankesteijn 
Gepubliceerd: zondag 7 februari 2010 22:51
Update: zondag 7 februari 2010 22:59

Koermanbek Bakijev heeft raad voor aspirant-dictators: speel een ‘democratische’ oppositieleider, regel een revolutie en doe wat u wilt.Als enige volk in de regio durfden de Kirgiezen hun dictator op straat te schoppen. Ze kregen er een nieuwe voor terug. ‘Ik heb nog nooit iets van beleid gezien.’

Otto Pohl vermaakt zich uitstekend in Kirgizië. ‘Eigenlijk heeft niemand hier een idee van waar hij mee bezig is. De bevolking weet nauwelijks wat democratie is, de politieke partijen weten niet wat politieke partijen moeten doen, de regering weet niet wat een regering zou moeten doen.’

Het was puur toeval dat de Amerikaanse politicoloog in die uithoek van de wereld belandde. Ja, oké, hij was gepromoveerd op Centraal-Azië, maar dat was vooral om daarna vanuit Amerika of Europa intelligente dingen te kunnen roepen over die regio. Niet om er ook te gaan wonen. Maar uiteindelijk had de kleine, bebrilde doctor weinig keus: de American University in Bisjkek (ook wel het Harvard van Centraal-Azië genoemd, al zegt dat vooral iets over Centraal-Azië) was de enige organisatie die hem een baan aanbood.

De ballen verstand

‘Eigenlijk is het leven in Kirgizië niet eens zo slecht’, zegt Pohl. ‘De mensen zijn vriendelijk, het weer is fijn, er is nauwelijks criminaliteit, de omgeving is mooi – maar economisch is het verschrikkelijk. De meeste politici hier zijn groot geworden tijdens het Sovjettijdperk. Die hebben dus de ballen verstand van kapitalisme, en dat merk je aan alles. Ik heb nog nooit iets van beleid gezien. Soms hoor ik de president of een minister zeggen: we willen toeristen en buitenlandse bedrijven aantrekken. Een goed plan. Maar vervolgens doen ze niets om die vakantiegangers en ondernemingen ook echt binnen te halen. Volgens mij denken ze dat ze vanzelf komen als je het hard genoeg roept – ze snappen niet dat je voor toerisme goede infrastructuur en marketing nodig hebt, dat je buitenlandse bedrijven moet laten zien dat hun investering veilig is. Dus gebeurt er niets.’

Die lamlendigheid speelt in bijna alle landen in Centraal-Azië, maar Kirgizië heeft nauwelijks natuurlijke rijkdommen die het wanbeleid kunnen camoufleren. In 2005 vond de Kirgizische bevolking het genoeg – een unicum in de door dictators overheerste regio. Onder leiding van oppositieleider Koermanbek Bakijev, die vurige pleidooien voor democratie hield, werd de corrupte, machtsbeluste oud-communist Akajev uit zijn paleis gejaagd. Bakijev nam zijn plaats in, en inmiddels verlangt iedereen terug naar die goeie ouwe Akajev: Bakijev bleek al snel nóg corrupter en machtsbeluster dan zijn voorganger. Na de laatste verkiezingen – waarbij flink gefraudeerd werd door Bakijev en de zijnen – ging nauwelijks nog iemand de straat op. ‘Iedereen beseft nu dat het geen zin heeft’, zegt Otto Pohl. ‘Waarom zouden ze zichzelf in gevaar brengen als er toch niets verandert?’

Natuurlijk zijn er nog partijen die zeggen een echte democratie in te voeren als ze ooit aan de macht komen. Niemand gelooft het nog. En terecht, vindt Pohl. ‘Er is hier geen enkele partij op de communistische na die een ideologie heeft, al doen ze soms alsof. Alle partijen zijn opgericht door een machtige zakenman die president wil worden, waarschijnlijk gewoon omdat dat zakelijk gezien wel goed uitkomt.’

Reageer Stuur door Print

• 02:28 Amerikaanse politici waarschuwen Egypte
• 01:14 Argentinië naar VN om Britse prins in uniform
• 7 feb De jacht op misdaden die nog gepleegd gaan worden
• 7 feb Record aantal mensen gedood door haaien
• 7 feb Record aantal doden door haaien