Door: Sanne Rooseboom 
Gepubliceerd: maandag 8 maart 2010 22:16
Update: dinsdag 9 maart 2010 06:41
Jon Venables vermoordde toen hij 10 was een peuter. Nu zit hij opnieuw vast. De Britten zijn in rep en roer.
Elke dag staat de foto weer in de kranten, een
mugshot van een angstig jochie van tien. Het is Jon Venables, die in
1993 samen met een vriendje de tweejarige Jamie Bulger vermoordde. Een
recentere foto bestaat er niet. Niemand weet hoe de inmiddels 27-jarige
man er uitziet en niemand weet hoe hij nu heet.
Jon Venables is echter weer opgepakt – officieel
weet niemand waarom – en rijt daarmee een vreselijke oude wond weer
open. ‘Het is een soort nachtmerrie die je vergeten was en die
terugkomt’, zei een kleuterjuf op de radio. ‘God ja, de
Bulgermoordenaars, daar zijn ze weer, dacht ik toen ik die foto’s weer
zag. Het is een donkere nationale nachtmerrie.’
IJzeren staaf
Iedereen in Groot-Brittannië kent de korrelige
beelden van de beveiligingscamera die vastlegde hoe Jamie Bulger werd
meegenomen door twee normaal ogende jongetjes. Niemand greep in tijdens
de kilometerslange wandeling die de twee met de huilende peuter maakten
naar een afgelegen stuk spoor. Daar sloegen ze hem dood met stenen en
een ijzeren staaf.
Jon Venables en Robert Thompson werden de jongste
Britse moordenaars ooit veroordeeld. Het land probeerde geschokt
antwoorden te vinden op de vragen die zich opdrongen. Hoe kunnen
tienjarigen een peuter vermoorden? Wat doe je met kinderen die moorden
voor de lol? Het zijn vragen die nu weer worden opgeworpen, want als
Venables weer in de cel zit, is er iets misgegaan met zijn
rehabilitatie.
Onmogelijke positie
De twee werden in 2001 vrijgelaten, na acht jaar
intense begeleiding in een jeugdgevangenis. Ze leven sindsdien met een
nieuwe identiteit onder levenslang toezicht. Maar de identiteit van
Venables staat op springen. De tabloids hebben hun tanden gezet in zijn
ontmaskering. ‘Het volk heeft het recht te weten wat er aan de hand
is!’ schreeuwt The Sun dagelijks. ‘Dit is in naam van het nationaal
belang!’ De Sunday Mirror opende zondag met een onthulling. Venables
zou zijn opgepakt met kinderporno.
Minister van Justitie Jack Straw zit in een
onmogelijke positie. Niet alleen de media, ook Denise Fergus, de moeder
van James Bulger wil meer informatie. Ze is het nooit eens geweest met
de nieuwe kans die de moordenaars van haar zoontje kregen. Nu een van
hen opnieuw de fout in is gegaan, wil ze meer weten.
Maar Straw kan niks zeggen. Hij verklaarde maandag
in het parlement dat het juist in het nationaal belang is dat er zo
weinig mogelijk naar buiten komt. De kranten zijn gewaarschuwd dat ze
geen details mogen publiceren die de rechtsgang kunnen belemmeren. Want
ook Jon Venables verdient een eerlijk proces. Dat is niet alleen een
moreel standpunt, het is de Britse wet. Als de jury door berichten in
de media bevooroordeeld raakt, is een proces ongeldig. Zodra een jury
en een rechter weten dat ze een van de moordenaars van Jamie Bulger
voor zich hebben, is de kans op een eerlijk proces verdwenen en komt de
verdachte op vrije voeten.
Drank en drugs
Volgens The Observer is de druk van zijn geheim
Venables al maanden geleden te veel geworden. De krant meldde dit
weekend dat hij volgens insiders zelf rondbazuint wie hij is. Onder
invloed van drank en drugs zou hij zelfs aan vreemden zijn geheim
hebben verteld.
Zodra Venables is ontmaskerd, is hij zijn leven geen
moment meer zeker. Laurence Lee, in 1993 advocaat van Venables, houdt
dan ook zijn hart vast. ‘Nu zal elke gevangene en elke
gevangenisbeambte proberen uit te vissen wie hij is’, zei hij tegen de
BBC. ‘Dit is een kruitvat.’