Gepubliceerd: vrijdag 19 maart 2010 08:30
Update: vrijdag 19 maart 2010 09:37
Het Witte Huis staat op het punt een overeenkomst te sluiten met senatoren van beide partijen over de sluiting van het detentiecentrum Guantanamo Bay op Cuba, door meer vermeende terroristen voor een militaire commissie te berechten. Dat meldde The Wall Street Journal vrijdag.
De deal betekent dat de door het Witte Huis gewenste sluiting er
eindelijk komt. Maar in ruil daarvoor moet de regering van president
Barack Obama afzien van plannen om de meeste terreurverdachten door een
gewone rechtbank te laten berechten. Daar zouden de verdachten meer
rechten hebben dan bij een militaire commissie.
In totaal zouden
volgens het plan 48 gedetineerden voor onbepaalde tijd worden vastgezet
zonder dat ze voor een rechter verschijnen. Het gaat om verdachten tegen
wie onvoldoende bewijs bestaat, maar die te gevaarlijk worden geacht om
vrij te laten.
Als het akkoord er komt, betekent het een scherpe
ommekeer van Obama's beleid. Hij heeft tot dusver steeds gezegd voor
berechting van de verdachten te zijn door een civiele rechtbank. Als het
plan doorgaat, zal hem dat op felle kritiek van
mensenrechtenorganisaties en liberale Democraten komen te staan.
De
deal is bewerkstelligd door de invloedrijke Republikeinse senator
Lindsey Graham. Die wil alleen laaggeplaatste leden van al-Qaeda en
financiers van de beweging voor de burgerrechter brengen. Het compromis
is een flinke nederlaag voor de minister van Justitie Eric Holder die
voorstander is van een civiele procedure voor de terreurverdachten.
Functionarissen van zijn departement zeggen in de krant niet deel te
hebben genomen aan de onderhandelingen.
Een van de personen die
door een civiele rechtbank zou worden berecht, is Khalid Sheikh
Mohammed, naar eigen zeggen het brein achter de terreuraanslagen in New
York en Washington op 11 september 2001. Dat stuitte op fel verzet van
Republikeinen, maar ook van Democratische partijgenoten van Obama. Het
plan om een deel van de verdachten te berechten in New York leidde tot
grote verontwaardiging in deze stad.
Kort na zijn aantreden
kondigde Obama aan het detentiecentrum op Cuba uiterlijk 22 januari van
dit jaar te zullen sluiten, maar dit mislukte. In de cellen op
Guantanamo Bay zitten nog circa tweehonderd gevangenen. De meesten
worden vastgehouden zonder aanklacht of proces.
Geheime gevangenissen
In Guantanamo zitten honderden zogenoemde terreurverdachten vast, velen van hen al jaren. De Amerikaanse autoriteiten hebben hun rechten scherp ingeperkt. Het is vijf jaar geleden dat het detentiecentrum openging. De VS hebben meerdere geheime gevangenissen verspreid over de hele wereld waar terreurverdachten worden vastgehouden.