Gepubliceerd: zaterdag 20 maart 2010 12:17
Update: zaterdag 20 maart 2010 19:51
Paus Benedictus XVI stuurt inspecteurs naar sommige bisdommen,
priesteropleidingen en religieuze ordes en congregaties in Ierland om te
onderzoeken hoe zij op gevallen van seksueel misbruik van minderjarigen
hebben gereageerd. Hij kondigt die zogeheten apostolische visitaties
aan in een brief aan de Ierse rooms-katholieken, die het Vaticaan
zaterdag publiceerde.
De paus schrijft dat de Ierse bisschoppen
grote fouten hebben gemaakt en als kerkelijke leiders hebben gefaald bij
de aanpak van kindermisbruik. De geestelijken die zich aan
minderjarigen hebben vergrepen, hebben het vertrouwen van kinderen en
hun ouders beschaamd en hun collega's te schande gezet. Zij moeten zich
niet alleen voor God, maar ook voor de daartoe geëigende rechtbanken
verantwoorden. Tegenover de slachtoffers betuigt Benedictus zijn diepe
spijt en geeft hij uiting aan zijn gevoelens van schaamte en wroeging.
De paus kondigde de brief vorige maand aan, toen hij de Ierse
bisschoppen naar het Vaticaan had ontboden. Hij noemde seksueel misbruik
van minderjarigen toen ,,een gruwelijke misdaad'' en een ,,ernstige
zonde die God schokt en de waardigheid van de naar hem geschapen mens
schaadt''. De aanleiding waren enkele rapporten over seksueel misbruik
in parochies en instellingen van de Ierse Rooms-Katholieke Kerk. Eind
vorig jaar concludeerde een commissie van het ministerie van Justitie in
Dublin die het misbruik tussen 1975 en 2004 in het aartsbisdom Dublin
had onderzocht, dat de leiding van dat bisdom het wangedrag van
geestelijken die zich aan minderjarigen vergrepen ,,als een bezetene''
heeft toegedekt. Niet de rechten van de minderjarigen, maar de reputatie
van de kerk en het voorkomen van schadevergoedingen stonden in het
beleid voorop.
De brief begint met een beschrijving van de
betekenis die de Ierse klerk voor de wereldkerk heeft gehad. De paus
wijst op de betekenis die Ierse monniken voor de verspreiding van het
christendom in Europa en herinnert aan de vele priesters en religieuzen
die vooral in de Engelstalige landen als missionaris hebben gewerkt. De
paus legt een verband tussen het misbruik en de secularisering in
Ierland sinds de jaren zestig.
De paus gaat alleen in op het
seksueel misbruik door geestelijken in Ierland. In het begin van deze
eeuw schudde de Amerikaanse kerk op haar grondvesten door schandalen die
daar vooral in parochies hebben plaatsgehad. Sommige bisdommen hebben
zulke forse schadevergoedingen aan slachtoffers moeten uitkeren dat zij
faillissement hebben moeten aanvragen. De laatste maanden zijn
schandalen naar buiten gekomen in onder meer Duitsland, het geboorteland
van de paus, Oostenrijk, Brazilië en Nederland.
In Nederland
heeft Hulp en Recht, de instantie die de bisschoppen hebben ingesteld
voor de aanpak van seksueel misbruik binnen de kerk, de laatste weken
zeker zeshonderd meldingen ontvangen. De Nederlandse bisschoppen lieten
in hun reactie op de brief weten dat de paus ook een voor Nederland
relevante boodschap heeft. Zij sluiten zich aan bij het oordeel van
Benedictus dat het vertrouwen van gelovigen is verraden en dat hun
integriteit schade is aangedaan.
WedergeboorteSean Brady, het omstreden hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk in Ierland,
hoopt dat de brief van de paus over seksueel misbruik van kinderen in
Ierse parochies en andere kerkelijke instellingen zal leiden tot ,,een
groots seizoen van wedergeboorte en hoop'' voor de kerk. Kardinaal Brady
liet dat weten in reactie op de zaterdag gepubliceerde brief.
Zwaarste onderzoekEen apostolische visitatie, waaraan paus Benedictus XVI een deel van de
Ierse kerk onderwerpt, is het zwaarste soort onderzoek dat de
Rooms-Katholieke Kerk kent. De paus gelast de visitatie en bepaalt wie
haar uitvoeren. Hij stelt ook de taken van de onderzoekers vast. De
visitatie eindigt met de indiening van een verslag bij de paus.
Meer