Gepubliceerd: dinsdag 3 april 2007 14:28
Update: dinsdag 3 april 2007 17:43
Duizenden aanhangers van de Oekraïense premier Viktor Janoekovitsj zijn dinsdag de straat opgegaan om te protesteren tegen het besluit van president Viktor Joesjtsjenko om het parlement te ontbinden en de verkiezingen te vervroegen. Door de maandag genomen maatregel is Oekraïne beland in de grootste politieke crisis sinds de Oranjerevolutie van 2004. Het besluit van de president weerhield de fracties van de regeringspartijen er dinsdag niet van een parlementszitting te houden.
Janoekovitsj' aanhangers hebben een tentenkamp opgetrokken voor het parlement in de hoofdstad Kiev. Aanhangers van Joesjtsjenko waren op hun beurt van plan samen te komen op het Onafhankelijkheidsplein, waar de Oranjerevolutie zich voltrok.
De fracties van de regeringspartijen kwamen dinsdag gewoon naar het parlement om te vergaderen en Janoekovitsj zei dat ze dat zullen blijven doen, zolang het constitutionele hof zich niet heeft uitgesproken over de rechtmatigheid van Joesjtsjenko's besluit. De regeringsfracties, die een meerderheid in het 450 zetels tellende parlement hebben, ontsloegen dinsdag de kiesraad en zeiden geen geld voor de voor 27 mei uitgeschreven verkiezingen beschikbaar te zullen stellen. De premier en de president zouden dinsdagmiddag voor overleg bijeenkomen, maar de kans dat ze een uitweg uit de crisis vinden wordt klein geacht.
De pro-Russische Janoekovitsj en de pro-westerse Joesjtsjenko zijn gezworen vijanden. De Oranjerevolutie brak uit nadat Janoekovitsj in 2004 tot winnaar van de presidentsverkiezingen was uitgeroepen. Na weken van protesten werden er nieuwe verkiezingen uitgeschreven, die werden gewonnen door Joesjtsjenko. Vorig jaar maakte Janoekovitsj een opmerkelijke politieke comeback, toen zijn partij de parlementsverkiezingen won en hij erin slaagde een coalitie te vormen, waardoor Joesjtsjenko zich gedwongen zag hem tot premier te benoemen. Joesjtsjenko beschuldigt Janoekovitsj er nu van zich niet aan het akkoord te houden dat ze vorig jaar sloten over het binnen- en buitenlandbeleid. Ook zegt hij dat Janoekovitsj probeert hem als president op een zijspoor te plaatsen.
Overigens neemt Joesjtsjenko een groot risico door de verkiezingen te vervroegen. Opiniepeilingen duiden erop dat zijn partij als derde zal eindigen, ver achter die van Janoekovitsj en Joelia Timosjenko, die na de Oranjerevolutie, waarin ze een belangrijke rol speelde, premier werd, maar in 2005 werd ontslagen na ruzie te hebben gekregen met Joesjtsjenko.
CV Joesjtsjenko Joesjtsjenko werd in 1993 president van de Oekraïense Centrale Bank. In december 1999 werd hij door president Leonid Koetsjma benoemd tot premier van Oekraïne.
In januari 2002 werd Joesjtsjenko leider van centrum-rechtse coalitie Nasja Oekrajina, dat in maart van dat jaar de parlementsverkiezingen won. De regering werd later door president Koetsjma vervangen door een pro-Russische regering onder leiding van Viktor Janoekovytsj.