Door: Femke van Wiggen
Gepubliceerd: maandag 3 november 2008 22:32
Update: dinsdag 4 november 2008 00:09
De Kassière was al een hit in Frankrijk, en moet nu de Nederlandse boekenwinkel gaan veroveren.
Acht jaar lang was Anna Sam (29) een doodnormale kassière. Altijd probeerde ze weer die glimlach tevoorschijn te toveren, uit pure beleefdheid, tegen de klippen op. Ook als klanten haar schoffeerden, stonden te vozen tussen de wasmiddelen of een echtelijke ruzie uitvochten over de mobiele telefoon, terwijl ze allang hadden moeten betalen.
Zelfs die ene keer bleef ze netjes, ze werkte toen in de Leclerc in Rennes. Een moeder wees naar haar, om vervolgens haar dochtertje te waarschuwen: ‘Als je niet je best doet op school, eindig je dus zo.’
‘Mevrouw, ik heb vijf jaar gestudeerd.’ luidde Sams beduusde antwoord. Want nee, kassajuffrouw worden, dat was ook nooit haar droom geweest. Schrijfster worden trouwens ook niet. Liever was ze gaan werken bij een literaire uitgeverij, een bibliotheek of ‘iets anders cultureels’ wat in het verlengde van haar studie lag. Niet voor niets was ze afgestudeerd aan de universiteit van Rennes, op het werk van Jean Ray, de Belgische Edgar Allen Poe. Maar net als zoveel andere Franse ex-studenten (en collega-kassières) vond ze maar geen baan op niveau. ‘Na meer dan tweehonderd brieven moest ik gaan toegeven dat mijn studentenbaantje toch echt mijn ‘carrière’ was geworden’, zucht Sam.
Maar haar wraak was zoet: ze schreef De kassière – mijn leven achter de kassa waarin ze haarfijn uit de doeken doet hoe frustrerend en ondankbaar het leven van een kassajuffrouw kan zijn. Het humorvolle boek heeft in thuisland Frankrijk al heel wat fans: meer dan 100.000 exemplaren gingen er over de toonbank. En nu is er dus een Nederlandse vertaling. ‘Ongelooflijk’, reageert Sam gierend van de pret. ‘Dit had ik echt nooit verwacht!’
Toch had ze het al kunnen weten. Toen ze in april 2007 haar blog begon over haar leven als kasssière (waarom zitten er eigenlijk amper mannen achter de kassa, was een van de vragen die ze opwierp) had ze binnen no time 600 000 bezoekers per dag. Na een aantal optredens in de media was Anna Sam plots het nieuwe – en zeer getalenteerde – boegbeeld der kassières en dongen tien uitgevers naar haar hand. ‘Ik wist echt niet wat me overkwam. Ik was gewend voor 24 uur per week jaarlijks 8.000 euro te verdienen en nu werd me opeens van alles geboden. Terwijl ik alleen maar wilde vertellen wat er in een supermarkt allemaal gebeurt, als mensen denken dat ze niet gezien worden. Nou, kassières zien alles!’
Inmiddels werkt Sam niet meer achter de kassa, een besluit dat ze al voor haar schrijfavontuur had genomen. ‘Er zit natuurlijk totaal geen ontwikkeling in kassawerk, dus na heel wat gesprekken met mijn man, besloot ik me te laten omscholen. De doorslag gaf een meisje met wie ik gestudeerd had. Die was verre van briljant, echt, ik was stukken slimmer. Maar zij had een leuke baan en ik zat achter de kassa. Genoeg, dacht ik toen.’
Die geweldige nieuwe baan laat wel nog even op zich wachten, want De Kassière houdt haar vooralsnog bezig. Wat alleen maar goed is, benadrukt ze. ‘Ik wilde het vak weer wat erkenning geven. Als ik alle reacties op mijn blog leest, lukt dat aardig, mensen denken drie keer na voor ze hun kassière negeren.’