Door: Dirk Koppes 
Gepubliceerd: maandag 24 augustus 2009 22:11
Update: maandag 24 augustus 2009 22:07
Digitale piraten zijn de voorlopers van een nieuw vorm van kapitalisme, voorspelt Matt Mason. Multinationals en hiphoppers staan in de rij om hem advies te vragen.
Hoe komt het toch dat zoveel voormalige piratendj’s succesvolle ondernemers zijn? Matt Mason heeft zijn tropenjaren als illegale platendraaier in Londen achter zich gelaten en is na een studie economie en marketingkunstjes verzinnen bij Saatchi & Saatchi veranderd in een voorvechter van de piratenzaak. Hij ziet het massaal kopiëren van muziek, films en kleding niet als probleem maar als een hulpmiddel voor marketing en consumentenonderzoek.
Als je al die copycats niet kunt verslaan in de rechtbank, moet je ze gebruiken. Na het publiceren van zijn boek Piraterij staan de multinationals als Disney en Procter & Gamble in de rij voor advies.
Je boek wordt door je Nederlandse uitgever naast de papieren editie gratis op internet aangeboden. Goede zaak?
‘Fantastisch! Bij de Amerikaanse editie werkte dat fenomenaal. Het kannibaliseert niet de verkoop van mijn boek (mensen willen papier in hun hand), maar bevordert die door de extra publiciteit rond de gratis download. Maar het belangrijkste is dat mensen het tegenkwamen op internet, en dan toch naar de boekwinkel gaan om het te kopen. De baas van platenlabel DefJam verplichtte zijn sterren om het te lezen: Kanye West, Little Jeezy, Method Man. Dat soort marketing kun je niet kopen. Het probleem bij veel boeken is niet dat mensen ze gratis downloaden of stelen in een winkel: ze hebben er geen belangstelling voor. Gemiddeld worden er van een titel 500 exemplaren verkocht in Amerika.’
Bij boeken werkt ‘piraterij’ in het voordeel van de auteur. Maar geldt datzelfde voor andere markten?
‘Absoluut. Soms creëert het een meer efficiënte markt – digitale distributie is veel handiger bij cd’s en daarom zijn consumenten erop overgestapt, tegen de zin van de muziekindustrie in. Veel mensen denken dat ik alle piraterij helemaal top vind, maar daar gaat het niet om. Ik stel dat piraterij een marktsignaal is dat je moet gebruiken. Het dilemma is of je piraterij als diefstal of als marketinginstrument ziet. Microsoft begon zich zorgen te maken toen er nauwelijks piratenversies van Vista verschenen. De hackers bleven bij XP hangen. Dan weet je dat consumenten jouw nieuwe product niet moeten.’
Als een Chinese piratenversie van Colgate-tandpasta giftig blijkt te zijn, moet de fabrikant dat ook maar laten zitten?
‘Soms moet je ingrijpen en naar de rechtbank rennen. Vergif is slecht voor het imago van Colgate. Aan de andere kant was er dus wel een markt voor tandpasta en een Chinese firma die een alternatief distributiewerk opzette en klanten vond. Misschien moet Colgate zijn verkoopapparaat in China omgooien.’
Je laat je in het boek nogal negatief uit over de platenindustrie. Wat doen ze fout?
(zucht) ‘Wat doen ze goed? Ze zijn nog steeds bang voor remixers en piraten. Terwijl elke jongere generatie zelf het wiel wil uitvinden. Jonge muzikanten gaan met oud en nieuw materiaal aan de slag en creëren hun eigen muziekstijl en denkwereld. Als je dan gaat zeuren over intellectueel eigendom mis je de boot. Die angstige houding van mediamaatschappijen zie je overigens ook bij AP, dat mensen wil aanklagen die ongevraagd hun nieuwsstukken citeren, of bij de gamesgigant Hasbro, die een Facebook-versie van Scrabble wil verbieden. In plaats van de Indiase bedenkers aan te klagen moet Hasbro hun game opkopen of gebruiken ter promotie van zijn bordspel.’