Door: Sanne Rooseboom
Gepubliceerd: woensdag 6 januari 2010 10:45
Update: donderdag 7 januari 2010 09:41
Nee, geen Q-koorts verhaal, maar een experiment van het Amerikaanse leger. Net als door muren lopen of onzichtbaar worden. De Britse schrijver Jon Ronson schreef er een boek over.
Wanneer je met de vijand gaat praten midden in een oorlog, waarom zou je dan geen lammetje meenemen om te aaien? Iedereen houdt van lammetjes. Als het niet lukt de sfeer te verzachten kun je het vijandelijk gebied daarna altijd nog bombarderen. Het was een serieus idee van Jim Channon, leider van het
First Earth Battalion van het Amerikaanse leger in de jaren tachtig. Hij had als Vietnam veteraan zoveel ellende gezien, dat hij zich wilde richten op vreedzame methoden van oorlogsvoering. Zijn militairen probeerden door muren te lopen, onzichtbaar te worden, verstopten geheime boodschappen in liedjes. En ze staarden naar dieren, net zolang tot hun hart het begaf. Het lukte bij een hamster, en één keer bij een geit, in het geheime geitenlaboratorium van het Amerikaanse leger.
Hippie militairenDe Britse onderzoeksjournalist Jon Ronson hoorde voor het eerst over de hippie militairen van mentalist Uri Geller. "Ik dacht dat het onzin was, maar het was zo`n fascinerende onzin dat ik meer wilde weten," vertelt hij, gebogen over zijn salade in een lunchtentje bij Edgware Road in Noord-Londen.
Jon Ronson (42) is klein en springerig, kijkt geamuseerd naar alles om zich heen vanachter een rond brilletje. Hij heeft ons gesprek drie keer afgezegd, zijn leven is vreselijk druk geworden sinds zijn boek
The Men Who Stare at Goats, is
verfilmd met Ewan McGregor (als Ronson) en George Clooney in de hoofdrol. "Ik praat met zoveel journalisten dat ik de behoefte voel mezelf te doden," zegt hij in de eerste minuut van ons interview. Niet om de journalisten te vermoorden? Vraag ik bezorgd. Hij schudt zijn hoofd vriendelijk. "Nee hoor, mezelf. Ik hoor mezelf alsmaar praten, en meestal over hetzelfde, ik word er gek van."
Jon Ronson (42) Maar het verdient goed. Goats, dat in 2004 uitkwam, is nu opeens een bestseller in Amerika en Groot-Brittannië. Hij laat trots een foto zien op zijn i-Phone: hij was net bij de WH Smith (de Engelse Bruna) en zijn boek staat levensgroot op de posters in de winkel. "We zijn verhuisd, we hebben nu een beter, groter huis, dichtbij de school van mijn zoontje, dus dat is een mooi resultaat, ik moet niet zeuren."
Jihad Jon Ronson is de Engelse Louis Theroux, een onderzoeksjournalist op zoek naar de meest merkwaardige verhalen in de samenleving. Vòòr The Men Who Stare at Goats, schreef ie
Them, Adventures With Extremists. In dertien hoofdstukken volgt hij daarin de meest extreme types op aarde en laat zien waarom ze denken wat ze denken. Hij gaat met een radicale moslim naar een kamp voor jihad-strijders, is op zoek naar de Joodse lobby in Hollywood, trekt op met de leider van de Ku Klux Klan, volgt David Icke een paar weken, een schrijver die denkt dat de wereld in het geheim wordt geregeerd door een elite van levensgrote hagedissen.
En hij gaat met een Amerikaanse complotdenker op zoek naar de Bilderberggroep, een club die achter de schermen de hele wereld zou bestieren. Hij vindt ze ook nog, in een hotel in Spanje. Vanuit de bosjes ziet hij de ene na de andere politicus langsrijden, zonder dat er officieel iets staat gepland. 'Dat maakte me bang, vooral omdat we daarna gevolgd werden door een man met een zonnebril.' De enige andere keer dat hij echt bang was, was bij een zomerkamp voor Amerikaanse neonazi`s. 'Die kwamen om me heen staan, staarden me agressief aan, en bleven maar vragen of ik joods was. Dat was eng. Ik ben weggegaan voor ze het antwoord zouden raden.'
War on TerrorDe
film The Men Who Stare at Goats, een hit in de VS, is een fictieve versie van het non-fictie boek. Er is van alles bij bedacht door de filmmakers, wat het verhaal sensationeler maar voornamelijk warriger en ongeloofwaardiger maakt. Het boek is beter, maar ja, zo gaan die dingen.
Wat duidelijk wordt, uit boek en film, is dat de donkere kant van het werk van het First Earth Battalion nog steeds effect heeft. Volgens Ronson is het idee uit de War on Terror dat er geëxperimenteerd kan worden op gevangenen een afgeleide van de militaire new age beweging; luid non-stop kinderliedjes en Metallica in de cellen van Guantanamo Bay, flitsende lichten, het vernederen van gevangenen.
EwanRonson heeft de totstandkoming van de film helemaal uit handen gegeven. 'Ik was er heel volwassen over, vind ik,' zegt hij met een glimlach. 'Ik ben op de set langs geweest en was alleen geïnteresseerd in het proces, in hoe dat allemaal ging. Ik zou nu eigenlijk willen dat ik er meer van had genoten. Ik bedoel, ik word gespeeld door Ewan McGregor!' Ronson is tevreden met hoe McGregor hem neerzet. 'Hij lijkt redelijk op me, in zijn maniertjes. Maar hij is minder onhandig. En een stuk langer.'
De rechten voor
Them zijn ook al verkocht. Jonson is nu bezig met een verhaal over experimenten in de psychiatrie.
Jon Ronson
Biografie
Projecten
Twitter

Recensies
Mr. Ronson sets The Men Who Stare At Goats up beautifully. It moves with wry, precise agility ...so entertaining... a smarter, nuttier version of "The Tipping Point" or "Blink."
Via The New York Times
It's hard to resist a satire, even when it wobbles, that insists the most unbelievable parts are the most true. If you always thought the men who run U.S. military intelligence are wack jobs, here's the farce to prove it.
Via Rolling Stone
Er zijn van die films waaraan je kunt zien hoeveel lol de acteurs hebben gehad tijdens het maken. Ze mogen geweldige kostuums aan en de regisseur zegt voortdurend dat het er nog wel wat dikker opgelegd mag worden.
Via Het Parool
Audio
Interview met Jon Ronson

Uit het boek
First Earth Battalion t-shirts
Jim Channon - 1st Earth Battalion
Steve Halpern
Ed Dames
Uri Geller
Peter Brusso
Blog

Sanne Rooseboom (1979) woont in Londen en is correspondent voor dagblad De Pers. Ze doet daarnaast werk voor onder andere The Guardian en EenVandaag.