Maak van je probleem een voordeel

Door: Bram Vingerling
Gepubliceerd: maandag 8 februari 2010 22:36
Update: maandag 8 februari 2010 22:37

Berthold Gunster blijft zijn Cruyffiaanse ‘je moet je probleem in een mogelijkheid omdenken’ uitdragen in boekjes en lezingen.

Hoe maak je van een probleem een mogelijkheid? Vraag het Berthold Gunster (51). De grondlegger van de Ja-Maar-filosofie illustreert het graag aan de hand van een voorbeeld. ‘Waargebeurd’, bezweert hij. De Ja-Maar-filosofie gaat ervan uit dat problemen kansen scheppen. ‘Er was een man die dacht dat hij Jezus Christus was. Het lukte maar niet om hem dat uit zijn hoofd te praten, dus hij belandde in een psychiatrische inrichting. Eenmaal daar was hij binnen een week genezen. Enig idee hoe de leiding dat aanpakte?’ Wie het weet mag het zeggen.

Gunster houdt deze avond een seminar in het spoorwegmuseum in Utrecht. Voor bijna 70 euro kunnen de bezoekers in ongeveer drie uur leren hoe ze van een probleem een mogelijkheid maken. Denk niet dat het een saaie aangelegenheid is. Gunster omschrijft zijn voorstelling als een ‘potpourri van lezing, theater en cabaret. Heel hoog tempo, moordend tempo’, grijnst hij.

Die belofte is binnen vijf minuten ingelost. Het publiek neemt nog wat onwennig plaats. Op het podium een klein bureau met daarachter Tim, de sidekick van Gunster. Tim heeft er zin in. Onverwacht knalt harde muziek uit de speakers, het verbaasd kijkende publiek veert op. Tim gaat los. ‘Ja hier is hij dan, de enige echte, de verlosser, de goeroe... BERTHOLD GUNSTER!’ Wat krijgen we nu? De goeroe komt het podium op, Tim gaat door. ‘Kom op mensen, ga allemaal staan, handen in de lucht!’ Gunster lacht en zwaait, the crowd goes ballistic. De show gaat van start. Grappige anekdotes worden afgewisseld met filosofische overdenkingen, allemaal neerkomend op deze ene idee: maak van een probleem een mogelijkheid.

Gunster verspreidt zijn boodschap inmiddels veertien jaar. In die periode schreef hij vier boeken en wijdde 350.000 mensen in de wereld van de ja-maar-filosofie in. Succes kan hem dus niet ontzegd worden. Zijn nieuwste boek is Huh – de techniek van het omdenken. ‘In het huh-boek staan vijftien strategieën om van een probleem een mogelijkheid te maken. De kunst is het probleem vanuit een andere invalshoek te bekijken en het in je voordeel te gebruiken.’

Toch is niet alles even overtuigend. Wat Gunster beschrijft als een mix van psychologie, filosofie, sociologie en logisch denken, zou door anderen omschreven kunnen worden als psychologie van de koude grond. Neem het volgende voorbeeld, afkomstig uit het boek van Gunster. Afgebeeld staan twee glazen water, beide voor de helft gevuld. ‘Voor de optimist is het glas half vol’, zo luidt de tekst, ‘voor de pessimist half leeg.’ Gelukkig is er nóg een manier. ‘Een derde denkt: waar is de kraan?’ Of deze: ‘Een ongeluk zit in een klein hoekje. Geluk zit in de rest.’ Leuk bedacht, maar in de praktijk heb je er weinig aan.

Gunster is zich er van bewust. ‘Neem dat voorbeeld met het glas water. Je hebt er zo misschien weinig aan, maar de boodschap is wel goed: bekijk een probleem eens van een andere kant.’ Hij komt terug op het voorbeeld van de man die dacht dat hij Jezus was. ‘Dat probleem was zo opgelost. Ze lieten hem een aantal dagen Jezus zijn, maar na een tijdje lieten ze een kruis komen. Ze hebben die man, die toch een ernstige aandoening had, nooit meer teruggezien!’ Hij lacht. ‘Dát is de kern van de filosofie. Accepteer het probleem en draai het in je eigen voordeel.’