Door: Dirk Koppes 
Gepubliceerd: donderdag 2 september 2010 00:02
Update: donderdag 2 september 2010 00:02
Fotografe Dayanita Singh wil geen Indiase armoedeclichés vastleggen, maar wel rijke families en meisjes in een intieme asjram.
Acht jaar lang werkte de Indiase fotografe Dayanita Singh voor buitenlandse bladen en bracht ze het India in beeld zoals de buitenwereld dat graag ziet. Kinderarbeid, prostituees, paria’s – de ellende kon niet groot genoeg zijn. En het liefst in felle kleuren, want zelfs de armoede in India is exotisch en kleurrijk.
Maar Singh merkte dat ze alleen maar plaatjes schoot waar ze zelf geen enkele binding mee had. ‘Ik kon wel meevoelen,’ vertelde ze in een interview, ‘maar toch niet echt begrijpen wat het betekende om een prostituee in Bombay te zijn of een slachtoffer van kinderarbeid. Ik voelde me oncomfortabel om in die nooit eindigende ellende te duiken. Ik wilde naar het India kijken waar ik zelf uit voortkom, naar de veranderende stijlen en relaties in welgestelde families die in de grote steden wonen, in het bijzonder mijn eigen stad Delhi.’
Singhs besluit in 1990 om alleen nog maar mensen te portretteren waar ze een speciale band mee heeft, resulteerde in prachtige zwart-wit fotoseries, waarin de kijker kennismaakt met een onbekend sereen India. Het fotografiemuseum Huis Marseille toont van vrijdag tot 21 november een retrospectief van haar werk.
Zo is aan de Amsterdamse Keizersgracht te zien hoe Singh voor het project I am as I am de asjram van haar jeugd in Benares bezocht. De vrouwelijke goeroe Anandamayi traint meisjes in een afgesloten complex. ‘Ik wilde de mensen met rust laten. Tot ik na twintig jaar de asjram in liep en de oudere dames me meteen herkenden. Ze praatten over mij en mijn vader alsof het gisteren was. Ze nodigden me uit om foto’s te nemen. Elke dag bracht ik met de meisjes door.’
Voor Ladies of Calcutta besloot Singh de kennissen van haar ouders en haar eigen vrienden te portretteren. Statige portretten van een opkomende klasse van het moderne India, met afwisselend koloniale en moderne interieurs op de achtergrond.
Speciale vermelding verdienen Dayanita’s portretten van de eunuch Mona Ahmed, die ze jarenlang volgde. Van de gelukkige dagen dat Mona de kost verdiende met het zegenen van andermans baby’s en zelf een dochter adopteerde, tot de treurige tijd dat Ahmed zich terugtrok op de grafzerken van haar voorouders om in afzondering te overleven. Unieke beelden zonder effectbejag.
* Dayanita Singh, 4/9-21/11, Huis Marseille, Amsterdam. Zie huismarseille.nl
