Door: Igor Wijker
Gepubliceerd: vrijdag 1 juni 2007 15:01
Update: zondag 3 juni 2007 22:08
Schrijver Tom Hodgkinson wint met zijn vrijheidsmanifest ook steeds meer Nederlandse zieltjes.
Wie wil de ketenen van de angst, bureaucratie, lelijkheid en verspilling van zich afwerpen? Men leze Tom Hodgkinson. Deze week is zijn tweede boek in Nederlandse vertaling verschenen. Leve de vrijheid is niet drammerig of zweverig, maar zinnenprikkelend. Niet zo vreemd dat hij steeds meer medestanders krijgt. Ook –heel voorzichtig- in Nederland.
‘Bak brood, hou op met klagen, maak muziek, omhels de schoonheid, wees creatief.’ Het zijn enkele aansporingen uit het vrijheidsmanifest van Tom Hodgkinson. Het is afgedrukt in Leve de vrijheid en wordt ook standaard uitgedeeld bij zijn lezingen in binnen- en buitenland. Het bevat heerlijkheden die de moderne mens zich pas gunt na een lange dag hard werken, in het weekeinde of nog erger: in de vakantie. Voor Hodgkinson zijn het primaire levensbehoeften.
Professionele luiaard
Hij is de aanvoerder van een beweging die al een tijd actief is (al is inactief in dit geval misschien een betere aanduiding), maar vooral de laatste jaren steeds meer aandacht krijgt. Vooral nadat in 2004 zijn eerste boek verscheen. Lof der luiheid werd een cult-bestseller. Dat is tegelijk ook een beetje de ironie van zijn lot: de professionele luiaard heeft het er maar druk mee, met al die lezingen. Hij schrijft ook voor The Guardian, The Sunday Times, Independent on Sunday.
Het heeft zijn levenslust niet aangetast. In Leve de vrijheid onderwijst Hodgkinson ons hoe we werkelijke vrijheid en geluk kunnen bereiken. Niet op een drammerige of zweverige manier waar zoveel zelfhulpboeken in excelleren, maar intelligent, geestig en met verwijzingen naar tientallen klassieke boeken.
The Idler
Sinds hij in 1993 het blad The Idler (de lanterfant) oprichtte is zijn ‘beweging’ gegroeid. Onder de tienduizenden geestverwanten bevinden zich ook tv-maker Louis Theroux, kunstenaar Damien Hirst en muzikant Pete Doherty die ook artikelen schrijven voor The Idler. Het forum op www.idler.co.uk is een levendige verzamelplaats waar lanterfanters elkaar ontmoeten en initiatieven nemen voor lokale evenementen. The noble art of being idle verspreidt zich als een goedaardig virus dat ook in Europa al vaste voet aan de grond heeft gekregen. Zijn eerste boek is in twintig landen vertaald en werd een bestseller in Italië en Duitsland.
Hodgkinson houdt er nogal anarchistische ideeën op na. Zo is carrière maken volgens hem een chique vorm van slavernij, moeten grote bedrijven ook boetes betalen als ze er een puinhoop van maken, maar bovenal vindt hij dat wij onze verloren vrijheden moeten herwinnen. ‘Ga de stad uit, gooi je horloge weg, maak je geen zorgen meer om je pensioen en ga leven. Omarm de schoonheid en mijd troep.’ Uiteraard kun je ook maar beter de tv wegdoen. Hodgkinson vertelt het zo overtuigend en met zoveel plezier dat je hem moeilijk ongelijk kunt geven.
Warmlopen
Ook Nederland lijkt warm te lopen, heel voorzichtig. Adriaan Jaeggi omschreef Hodgkinson als ‘mijn grote vriend’. De schrijver, weblogger, columnist, (stads)dichter (van Amsterdam), literair criticus en trombonist die zichzelf typeert als passief, werd enige jaren geleden door Engelse vrienden geattendeerd op de filosofie van Hodgkinson. ‘Het was een gevoel van herkenning. Toen ik het las, dacht ik: ‘Verdomd, zo is het!’ Hij schrijft het ook heel leuk en geestig op. Het is zeer aanstekelijk. Dat hij allerlei beroemde mensen uit het verleden voor zijn karretje spant en dat het niet allemaal klopt, vergeef ik hem graag.’
Hodgkinson voert campagne tegen de heersende werkethiek en zet kantoorslaven aan tot anarchie. Het laatste hoofdstuk van Leve de vrijheidis getiteld: ‘Stop met werken, begin met leven.’ Het zouden de woorden kunnen zijn van Jaeggi, die zelden voor 9.30 uur aan zijn bureau zit en soms al om 13.00 uur zijn pc weer uitzet. ‘Ik begrijp ook niet dat mensen de hele dag werken. Hodgkinson heeft een punt dat je beter een paar uur kunt werken en de rest van de dag uit het raam staart. Het is inmiddels wetenschappelijk bewezen dat dat productiever is dan acht uur per dag ploeteren. Sommige bedrijven hebben nu ook een flipperkast en relaxruimten, al denk ik niet dat alle bedrijven daartoe over gaan. Het is natuurlijk behoorlijk revolutionair. Het gaat totaal tegen deze tijdgeest in, waarin geld het belangrijkste is.’
Niet bang zijn
‘Je moet absoluut niet bang zijn’, zegt Jaeggi. ‘Zo’n grote vrijheid betekent ook onzekerheid. Een vriend van mij is muzikant en die heeft een geweldig leven, maar soms moet hij de tering naar de nering zetten. Hij kan heel goed leven met weinig geld.’ Hogdkinson meent dat iedereen voor zo’n leven kan kiezen. Jaeggi denkt dat deze levensstijl toch vooral is weggelegd voor een kleine groep, voor mensen met vrije beroepen. ‘Als je dagelijks moet sappelen voor je geld en je komt ’s avonds moe thuis dan heb je geen zin om na te denken.’
Jaeggi zou een Nederlandse versie van The Idler toejuichen. ‘Dat lijkt mij het proberen waard. Al zul je waarschijnlijk niet meer dan vijfduizend lezers krijgen. Het is helaas geen massabeweging en dat is jammer want het zou de wereld mooier maken’.