Door: Dirk Koppes 
Gepubliceerd: zondag 26 augustus 2007 22:52
Update: zondag 26 augustus 2007 22:54
Nog 346 dagen, en dan is hij de beroemdste klassieke musicus ter wereld. De Chinese pianist Lang Lang opent de Olympische Spelen 2008. Vrijdag verzorgde hij de ouverture van de Uitmarkt.
In zijn gebruikelijke zwarte outfit, een gabardine pantalon met glimmend overhemd en fake Prada-schoenen, komt Lang Lang de antichambre voor solisten in het Concertgebouw binnenrennen. Hij excuseert zich voor de uitgelopen lunch met Amerikaanse kennissen. ‘Het is zo leuk om hun kinderen jaar na jaar te zien opgroeien’, roept hij enthousiast.
Enthousiasme is een sleutelwoord bij het communiceren met de pianist, die zich niet laat weerhouden door zijn beperkte Engelse woordenschat en zware Chinese accent. Elke vraag wordt verwelkomd als een trouvaille, elk gedachtewisseling zo geestdriftig aangegaan dat hij bijna op schoot van de interviewer belandt. Het is één van de redenen waarom Deutsche Grammaphon er als de kippen bij was om hem een platendeal aan te bieden. Met zijn flamboyante uitstraling en dito pianospel weet de 25-jarige Chinees een wereldwijd publiek in te palmen.
Gisteravond op de Uitmarkt liep je ook al in het zwart. Een modestatement?
‘Nee nee, een misverstand, ik dacht dat er vandaag foto’s genomen zouden worden. Het is echt niet zo dat mijn hele klerenkast met zwart volhangt. Maar als je voortdurend rondreist, probeer je zo licht mogelijk te pakken. Dus één jeans, één sweater, sportschoenen, één outfit om mee op te treden en meer niet. Ik betaal me al scheel aan overgewicht, sleep altijd stapels partituren mee. Als je continu op tournee bent, moet je al reizende je nieuwe repertoire voorbereiden. Over twee jaar ga ik Bach spelen, dus daar ben ik nu mee bezig. Ik heb altijd een hotelkamer met piano, zodat ik minimaal twee uur per dag kan studeren.’
Acht minuten spelen op de Uitmarkt, dat moet je niet veel inspanning kosten.
‘Als concert stelde dat niet veel voor. De omstandigheden waren niet ideaal, ik geef liever een echte recital zoals in het Concertgebouw. Maar soms moet je iets teruggeven, je kunt niet alleen de concerten doen die je zelf leuk vindt. Gisteravond keken een miljoen kijkers, een publiek dat zo kennismaakt met klassieke muziek.’
Je voelt je een ambassadeur van Mozart en Beethoven?
‘Het bereiken van een jongere generatie is extreem belangrijk. Het reguliere publiek vergrijst. Als die jongeren niet naar een concertzaal komen, dan kom ik naar hen toe. Dus heb ik de Uitmarkt in mijn tourschema gepropt. Goed, dan krijgen ze klassieke muziek niet optima forma mee, versterkt met speakers op een grasveld. Maar zo krijg ik de kans om ze te laten zien dan klassiek niet saai is.’
Bach oppeppen met een dance groove, dat zie je niet zitten?
‘Ik geloof niet dat deze muziek daar iets mee opschiet. Hippe camouflage voor waar het echt om gaat. De muziek is van zichzelf al zo emotioneel, als je naar het origineel luistert, hoef je je echt niet te vervelen.’
Zelf ben je erg behoudend bij het opnemen van nieuw repertoire in je recitals. Waarom wacht je bijvoorbeeld zo lang met Beethovens opus 106?
‘Dat is een van de grote stukken uit het pianorepertoire. Technisch is het geen probleem om te spelen: als je maar goed je best doet is niets onspreekbaar. Of je echt begrijpt wat je speelt? Dat is een andere zaak. Continu luister ik opnieuw naar Beethovens stuk, maar als de muziek me niet overtuigt, begrijp ik het nog niet. Dan moet je een paar jaar wachten. Valery Gergiev heeft me geleerd dat het belangrijkste is, dat ik plezier heb in wat ik speel.’
Jij straalt altijd speelplezier uit. Zozeer, dat sommige recensenten je van aanstelleritis beschuldigen, ze vinden je interpretaties te emotioneel. Wat doe je met die kritiek?
‘Niemand is kritischer over mijn spel dan ikzelf. Wie te veel naar andermans kritiek luistert, ontwikkelt geen eigen stijl, blijft in verwarring achter. Je moet je eigen klank, ziel, stem vinden, daarop focussen. Ik heb geen behoefte de discussie met anderen aan te gaan, dat levert alleen onnodige ruzie op. Muziek verrijkt mijn leven, het heeft me een extra zintuig, een zesde zintuig opgeleverd. Daardoor ervaar ik de wereld anders. Als ik een stuk speel, dan is dat zo’n intiem gevoel, zo gedetailleerd, dat maak je in het dagelijkse leven niet mee. Ik ervaar het leven intenser achter de piano. Als ik daardoor te uitbundig, te emotioneel speel, het zij zo.’
Een volgende mijlpaal in je carrière is de opening van de Olympische Spelen in Peking. Nog maar 346 dagen. Ben je al nerveus voor dat miljardenpubliek? De ultieme kans voor een wereldwijde ambassadeur.
‘Voorafgaand aan de zomerspelen bezoek ik alle steden waar ooit spelen zijn gehouden, Amsterdam in mei. Dus ik kan aardig warmlopen. Eerlijk gezegd is optreden in een concertzaal lastiger, het publiek zit er dan bovenop, hoort precies wat je goed en fout doet. Een televisiecamera die je verbindt met miljarden mensen blijft toch een abstract ding. (zucht) Hopelijk denk ik er op 8 augustus nog steeds zo over.’
Ik zag beelden van een repetitie in Peking, met jou achter een knalrode Steinway. Zwart is toch veel mooier?
‘If that’s what it takes, it’s gonna be red.’