Door: Edward Deiters 
Gepubliceerd: dinsdag 16 oktober 2007 08:34
Update: dinsdag 16 oktober 2007 09:23
Betrokken ondernemersschap is het nieuwe toverwoord. En daarvoor hebben ze bij ABN Amro een speciale huisgoeroe: Paul Iske.
‘Of ik de huisfilosoof van ABN Amro ben?’ De vraag ontlokt Paul Iske een luide lach. ‘Laat ik het zo zeggen, ik werk voor de bank maar ben geen bankier. Ik voer een soort intellectuele guerrillaoorlog met als taak de bank midden in de maatschappij te plaatsen. ’
Iske houdt zich bezig met het intellectueel kapitaal van ABN Amro, maar vindt dat heel Nederland ondernemender kan en moet worden. ‘Die zesjescultuur waar Balkenende het onlangs over had, bestaat wel degelijk. En daarmee willen we de strijd aangaan.’
Met de binnen ABN Amro opgezette denktank Dialogues wil Iske ondernemende initiatieven stimuleren in de overtuiging dat ons land vol onbekende ‘parels’ zit. ‘En dan heb ik het zowel over parels op zakelijk als op menselijk gebied. We denken na over startende ondernemers en de noodzaak de regelgeving te vereenvoudigen, maar ook aan actieve participatie van de burger binnen de samenleving.’
Iske kwam samen met schrijver/journalist/consultant Mark Blaisse op het idee om ‘de algehele lamlendigheid’ in ons land aan te pakken toen Nederland volgens hen in 2004 in diepe mentale crisis verkeerde.
Op verzoek van de Raad van Bestuur richtte het duo Dialogues op en dat ontwikkelt zich inmiddels volgens Iske tot een programma met een volwaardige denktank van mensen uit alle hoeken en gaten uit de samenleving. ‘Dan moet je bijvoorbeeld denken aan zakenmensen, wetenschappers en economen, maar ook aan politici en ambtenaren of een sportman als Richard Krajicek.’
Een van hun eerste projecten heette ‘De Tweede Kans’ en bond de strijd aan met de wijze waarop Nederland omgaat met faillissementen. ‘Voor ondernemers die hier failliet gaan, zijn er slechts pek en veren’, zegt Iske, ‘In Amerika noemen ze ondernemers met tenminste één faillissement achter de rug simpelweg een ‘seasoned entrepeneur’.
En dus zocht Dialogues een achttal ‘mislukte’ ondernemers en tekende hun verhaal op. De verhalen van de ‘briljant mislukten’ dienen als voer voor starters. ‘Zij hebben vaak veel doorgemaakt en daar veel kennis door opgedaan. Al was het maar de kennis van hoe het niet moet’, zegt Iske. ‘Om deze filosofie breder uit te dragen zetten we momenteel het Instituut voor Briljante Mislukkingen op.’
‘Zonder briljante mislukkingen was Amerika nooit ontdekt, had de Post-It van 3M nooit bestaan en was ook Viagra nooit op de markt gekomen. Zelfs TomTom kwam in het begin bij banken nauwelijks binnen. Tot ze besloten hun software niet meer alleen in PDA’s te proppen, maar zelf apparaatjes voor het dashboard te ontwikkelen’, zegt Iske. ‘Waar het om gaat, is dat je het probeert. Ook al gaat het mis. In ons land wordt te vaak voor de makkelijke weg gekozen. We moeten de strijd aangaan met risicomijdend gedrag. Ook moeten we de oorlog verklaren aan het teveel aan regels.’
De zendingsdrang van Iske is ook zijn werkgever ABN Amro ernst: de leegstaande dealingroom in het hoofdkantoor van ABN Amro Nederland aan de Amsterdamse Foppingadreef wordt momenteel wordt omgetoverd tot het Dialogues House.
De 2.000 vierkante meter grote ruimte moet een vrijplaats voor innovatie en ondernemend denken worden. ‘Vanaf november is iedereen vrij om hier binnen te lopen met ideeën of om te luisteren naar topsprekers uit alle geledingen van de maatschappij die lezingen komen houden.’ Ook de eigen incubator van ABN Amro, een bedrijfsonderdeel waar ‘radicale innovatie’ wordt ondersteund, zal een plek krijgen in het Dialogues House.
Het evangelie van Iske beperkt zich niet tot gepredik vanachter zijn bureau. ‘In een aantal steden hebben we nu City Dialogues opgezet. Daarmee proberen we ondernemende, betrokken burgers en de politiek bij elkaar te brengen. We kijken dan naar een onderwerp dat voor die stad van belang is. Bijvoorbeeld in Maastricht waar de traditionele industrie aan het afbouwen is. Wat komt daarvoor in de plaats?’, orakelt Iske. ‘Zoals veel steden wil Maastricht de creatieve industrie binnenhalen. Dus komt City Dialogues in Maastricht met een incubator voor creatieve ondernemingen die nog dit jaar van start gaat.’
Iske heft nog maar eens zijn vinger op. ‘Wij hebben als Nederlanders de ondernemingslust wel degelijk in de genen, maar zijn de afgelopen decennia verwend geworden door ons sociaal en economisch bestel. Dit land telt talloze mensen die op hun geheel eigen wijze oplossingen bedenken voor milieuproblemen, bureaucratische rompslomp, en het gebrek aan respect. Die mensen willen wij met Dialogues samenbrengen en vieren als helden. Ondernemen is prachtig, zelf als je briljant mislukt.’
Bang om door de overname van ABN Amro nu zelf op het kerkhof van briljante mislukten te belanden is Iske niet.
‘Het Dialogues House kan juist grote waarde hebben in de komende periode waarin de nieuwe combinatie vorm krijgt.’ ‘We hebben als Nederlanders de ondernemingslust in de genen’