Door: Jan Hein Strop
Gepubliceerd: zondag 23 december 2007 22:37
Update: zondag 23 december 2007 23:41
Lage prijzen en hoge volumes. Wie zijn de brutaalste prijsvechters van ons land? Aflevering vier: luchtvaartmaatschappij Ryanair.
Ze worden gezien als de ‘bad guys’ van de vliegindustrie, als keiharde discounters van vluchten die zijn uitgekleed tot het bot. Want in de vliegtuigen van de Ierse prijsvechter Ryanair is de beenruimte klein en betaal je voor een drankje aan boord volwassen tarieven. Bovendien worden grote koffers niet op prijs gesteld - meest welkom zijn passagiers met alleen handbagage. Maar één ding is zeker als je vliegt met Europa’s grootste ‘low cost carrier’: boek op tijd en de ticketprijs is laag, heel laag.
Hoeveel meer kan Ryanair nog besparen op een vlucht? Komen er ooit nog vluchten met staanplaatsen? David Gering moet wel even lachen om de vraag. ‘Dat grapje over staan is ook bij ons populair’, zegt de commercieel directeur van Ryanair voor de Benelux. ‘Net als het plan om mensen te laten betalen voor het toilet aan boord.’ Zover zal het niet komen, verzekert de 35-jarige, goedgehumeurde directeur tijdens een ontmoeting op de luchthaven van Eindhoven. ‘Maar bij Ryanair staan we open voor iedere kostenbesparende maatregel of nieuwe manier om geld te verdienen.’
En dat is volgens Gering echt geen grapje. ‘Het personeel krijgt twee keer per maand vriendelijk maar enigszins dwingend de uitnodiging met een kostenbesparingsidee te komen. Daar zijn ook financiële prikkels voor, zoals bonussen van duizenden euro’s.’ Een eigen slimme vinding kan hij zich niet direct herinneren. De directeur weet wel dat hij het werk van het ingehuurde pr-bureau eens kritisch heeft doorgelicht. ‘Scheelde duizenden euro’s.’
De ‘low cost’-genen zijn diep verankerd in het bedrijf, vindt Gering. ‘Toen ik hier kwam werken, was ik wel even verbaasd. Planten op kantoor? Welke planten? En gezelligheid? Hoewel, dat is wel wat beter geworden de laatste tijd.’ Ander aardig voorbeeld is hoe het management communiceert. ‘We bellen liever niet, want mailen is goedkoper. Ik krijg dagelijks tussen de achthonderd en duizend e-mails.’ Overigens is het niet zo dat er ook hevig wordt bespaard op personeelskosten, benadrukt de dertiger. ‘Het gemiddeld salaris van Ryanair-medewerkers ligt veertig procent hoger dan dat van British Airways. Een beetje commercieel ingestelde stewardess verdient zo’n 2500 euro netto per maand, dankzij provisie op aan boord verkochte producten.’
Met de strak doorgevoerde lagekostenformule is Ryanair gegroeid tot een van de grootste en meest winstgevende luchtvaartmaatschappijen van Europa, met dit jaar 52 miljoen passagiers. In Nederland opereert de prijsvechter vanuit Eindhoven en sinds kort ook vanuit Maastricht. Zo’n 1,2 miljoen Nederlanders kozen dit jaar voor een vlucht metRyanair, voor het merendeel vanaf Eindhoven.
Gering, die zichzelf weinig eerbiedig ‘vliegtuigvuller’ noemt, zegt met plezier op en neer te pendelen tussen de verschillende vestigingen. In Nederlands, Engels, Frans, Duits en Portugees - in Spaans en Italiaans ‘redt hij zich wel’ - praat hij met wie dan ook enthousiast over zijn werkgever. ‘Mijn taak is mensen te laten praten over Ryanair, goed of slecht, áls er maar gepraat wordt.’ Zo kon het gebeuren dat een interview met Gering in een handomdraai was geregeld, althans toen we het mobiele nummer van de manager achterhaalden.
‘Aandacht van de pers kost niets. Iedere keer dat onze naam genoemd wordt, is gratis reclame’, zegt de Limburger vrolijk. ‘Adverteren doen we weinig, alleen soms in regionale dagbladen waar het nodig is. Als het goed gaat in een land, besteden we er geen aandacht aan.’
Dat Ryanair hier de laatste tijd wat actiever de media zoekt, heeft kortom wel een reden. De vliegtuigen uit Eindhoven mogen dan vol zitten, minister van Financiën Wouter Bos heeft voor ‘low cost carriers’ een vervelende maatregel aangekondigd. Door de ecotaks op vliegtickets worden vluchten binnen Europa vanaf juni circa tien euro duurder. Ryanair heeft de plannen om op Eindhoven een basis te vestigen daarom ‘in de ijskast’ gezet, liet Gering vorige week weten.
Dat betekent dat de luchtvaartmaatschappij er voorlopig van afziet twee Boeing-toestellen te stallen in Eindhoven; een beslissing die ten koste gaat van werkgelegenheid, denken de voorstanders van de basis in de regio. ‘Onze groei stagneert hier’, voorspelt de directeur. ‘Want de groei gaat de grens over naar bijvoorbeeld Weeze (luchthaven in de buurt van Düsseldorf, red.).’ Tegelijk speelt de discussie over uitbreiding van de vliegtijden op Eindhoven. De omliggende gemeenten hebben vorige week te kennen gegeven tegen die uitbreiding te zijn, waardoor Ryanair op de grens van zijn groei is gestuit.
Dat laatste geldt natuurlijk niet voor de rest van Europa. Nu al is 35 procent van de omzet afkomstig uit een andere bron dan de verkoop van ‘stoeltjes’, zoals Gering het noemt. ‘De website is dé moneymaker met vijftien miljoen unieke bezoekers per maand.’ Als het aan Ryanair ligt, moet de bijkomstige omzet, bijvoorbeeld uit reclame op de rug van vliegtuigstoelen, zo ver toenemen dat reizen met het Ierse concern nog aantrekkelijker wordt. Het is een boude bewering, maar Gering spreekt hem nog maar eens uit: ‘Vanaf 2012 gaan we mensen betalen om met ons te vliegen.’
Voor tien dollar vliegen naar de Verenigde Staten
Voor echte prijsvechterstarieven vliegen vanaf
Eindhoven naar de VS: de Ierse luchtvaartmaaschappij Ryanair werkt er
hard aan dat mogelijk te maken rond het eind van dit decennium. ‘In
welke vorm is nog onduidelijk, maar het gaat er wel komen’, zegt David
Gering, commercieel directeur van Ryanair in de Benelux.
Eén ding is volgens Gering wel helder: de trans-Atlantische vluchten
zullen niet onder de Ryanairvlag plaatsvinden. ‘We gaan opereren onder
een andere merknaam. Ryanair is verbonden aan Europa. Er komt
waarschijnlijk ook een nieuwe organisatie, met ander management.’
De luchtvaartwereld speculeert al lang over de intercontinentale
toekomst van Ryanair, de meest winstgevende luchtvaartmaatschappij van
Europa. In april dit jaar zei bestuursvoorzitter Michael O’Leary voor
het eerst dat Ryanair aan uitbreiding denkt met ticketprijzen vanaf
tien dollar voor vluchten vanaf de Europese bestemmingen van Ryanair
naar vijf of zes regionale, Amerikaanse luchthavens.
Reden voor de koerswijziging van O’Leary is het in april tussen
Europa en de VS afgesloten Open Skies-verdrag dat vliegen tussen beide
continenten veel gemakkelijker maakt. Ryanair is overigens niet de
enige prijsvechter met trans-Atlantische ambities: ook Virgin zegt
flink te willen investeren in nieuwe routes tussen een aantal grote
Europese steden (Parijs, Frankfurt, Milaan, Amsterdam en Zürich) en New
York.