Door: Tjeerd Wiersma 
Gepubliceerd: woensdag 21 januari 2009 23:22
Update: donderdag 22 januari 2009 08:17
De geleerden zijn het eens. Nederlandse banken staan aan de vooravond van een tweede saneringsronde. ‘Het blijft hommeles zolang ze elkaar geen geld lenen.’
‘Als ING genationaliseerd wordt, moeten management en accountant van de bank keihard aangepakt worden’, zegt Sweder van Wijnbergen, hoogleraar economie aan de Universiteit van Amsterdam.
De econoom denkt niet dat het zo ver komt. Maar, zegt hij fijntjes, als ING nog eens 10 miljard euro overheidskapitaal nodig blijkt te hebben, dan krijgt de Nederlandse staat waarschijnlijk de hele bank in handen.
Dat Nederlandse banken voor een tweede keer een kapitaalinjectie nodig hebben van de staat is volgens door deze krant geraadpleegde economen en bankiers onvermijdelijk.

Dat komt vooral door de giftige beleggingen die het startschot vormden van de kredietcrisis. Groot-Brittannië, Denemarken en Duitsland gingen ons de afgelopen dagen al voor door massaal steun te geven aan de financiële sector en minister Bos van Financiën liet eerder deze week doorschemeren dat hij van plan is opnieuw in te grijpen in het bankwezen als dat nodig is.
‘We moeten nog veel meer afschrijven op giftige beleggingen. Ook moeten we een hele reeks verliezen nemen op waardeloos geworden bedrijfskredieten’, zegt een hooggeplaatste bankier. Hij wil niet met naam in de krant. Volgens de bankier blijft het ‘hommeles’ zolang de banken elkaar geen geld lenen.
Woorden van gelijke strekking komen uit de mond van Sylvester Eijffinger, hoogleraar financiële economie aan de Universiteit van Tilburg. Eijffinger zegt dat ook de banken niet ontkomen aan de recessie. ‘Dat zie je alleen al aan de waarde van hun aandelenportefeuilles. Die waarde is door de dalende beurskoersen voor een groot stuk verdampt. Daarnaast is de kredietverlening aan bedrijven en consumenten teruggelopen en ook dat is desastreus voor banken,’ zegt hij.
Toch vindt hoogleraar
Eijffinger het helemaal geen drama dat onze banken opnieuw gered moeten
worden. ‘Laten we daar nou met zijn allen niet al te moeilijk over
doen. Onze staatsschuld is relatief laag. Nederland kan zich daardoor
makkelijk nieuwe kapitaalinjecties veroorloven. Als onze staatsschuld
iets boven de norm uitkomt die we met de rest van Europa hebben
afgesproken is dat geen ramp, want dan nog lopen we redelijk in de
pas,’ aldus Eijffinger.
Banken waar nog wel eens lijk boven zou kunnen komen drijven als
gevolg van de giftige beleggingen, zijn volgens kenners ING, Aegon en
SNS. Zij hebben straks waarschijnlijk het hardst een kapitaalinjectie
nodig. Zo heeft ING bijvoorbeeld nog een slordige 28 miljard euro aan
giftige beleggingen op de balans staan.
Aegon-topman Alexander Wy-naendts heeft gisteren overigens met klem
ontkend dat Aegon gesprekken voert met het ministerie van Financiën
over een nieuwe kapitaalinjectie. ‘Onze kapitaalpositie is gezond,’ zo
tekende het ANP op uit zijn mond.
Maar Van Wijnbergen twijfelt daaraan. ‘Wat mij zorgen baart, is dat
banken en verzekeraars niet direct hebben verteld hoe hun financiële
positie is aangetast door de giftige beleggingen. Dat vind ik
onbegrijpelijk’, zegt de econoom.
Gevraagd aan Van Wijnbergen hoe de staatssteun eruit zou moeten
zien, antwoordt hij: ‘Het moet niet weer een combinatie worden van
aandelen en een lening aan de banken. En dat de overheid dan weer een
handjevol commissarissen mag leveren.’
Bos en consorten hebben het in de eerste ronde halfslachtig gedaan,
vindt hij. ‘Wat ze hadden moeten doen is de giftige beleggingen apart
zetten en die hard afwaarderen. Dat hebben ze verzuimd en dus blijft
het dooretteren.’
Foto: ANP
Bad BankMinister Wouter Bos van Financiën houdt het voor mogelijk dat hij de
besmette rommelkredieten van Nederlandse banken opkoopt en onderbrengt
in een zogenaamde 'bad bank'. Een dergelijke oplossing voor de crisis
in de financiële sector wordt al overwogen in een aantal landen,
waaronder de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en België.
PompenDe Vlaamse overheid pompt 2 miljard euro in de kwakkelende bank KBC. De
ingreep moet de kapitaalpositie van het bedrijf versterken. Door nieuwe
afboekingen op risicovolle beleggingen heeft KBC vorig jaar een
nettoverlies van circa 2,5 miljard euro in de boeken gezet.
Stimuleer economie!De oppositie van links tot rechts in de Tweede Kamer wil dat het
kabinet nog vóór maart meer maatregelen neemt om de economie te
stimuleren. Er gaat te veel kostbare tijd verloren als gewacht wordt
tot de behandeling in mei of juni van de voorjaarsnota van het kabinet,
meent de ongeduldige oppositie.
Een motie met die strekking van
GroenLinks-Kamerlid Kees Vendrik kreeg woensdag in een Kamerdebat over
de aanpak van de economische crisis steun van de gehele oppostie,
behalve van D66. Die partij wil niet dat extra uitgaven een last gaan
vormen voor toekomstige generaties. Minister Wouter Bos
(Financiën) ontraadde de motie, omdat het naar voren halen van uitgaven
geld kost en dat kan alleen in het debat over de voorjaarsnota worden
besproken.