Door: Edward Deiters 
Gepubliceerd: woensdag 11 februari 2009 01:05
Update: woensdag 11 februari 2009 01:01
Het Zwitserse kanton Zürich maakt als eerste een eind aan de belastingvoordelen voor rijke buitenlanders.
In Nederland is het nauwelijks voor te stellen dat rijke buitenlanders in ons land minder vermogensbelasting zouden betalen dan rijke Nederlanders. Laat staan dat de provincies verschillende tarieven zouden hanteren. Toch is dit in Zwitserland normaal.
Ruim vierduizend vermogende buitenlanders maken in het Alpenland gebruik van de zogenoemde Pauschalbesteuerung. Deze vlaktax werd ergens in de jaren dertig van de vorige eeuw ingevoerd.
Ook toen al trokken de Zwitsers aan superrijken uit de hele wereld. Om het ze zo goed mogelijk naar de zin te maken werd voor hen een speciaal belastingregime ingevoerd. De steenrijke Britse filmmaker Charles Chaplin streek bijvoorbeeld neer aan het meer van Genève en was volgens de overlevering een van de eersten die het op een akkoordje gooide met de Zwitserse belastingambtenaren.
Niet zakelijk actief
Een en ander werkt ongeveer zo: buitenlandse rijkaards die zich in het Alpenland willen vestigen, geven zelf bij de belastingdienst op wat ze jaarlijks aan onkosten maken. Hieronder vallen huur, eten en drinken en personeel, maar ook sport en vakanties. Dit bedrag wordt vervijfvoudigd en jaarlijks aan belasting betaald.
Dat is de theorie. In de praktijk blijkt een en ander nogal lastig, dus neemt de belastingdienst de jaarhuur of het huurwaardeforfait van de woning van de rijke buitenlander en vermenigvuldigt dat met vijf. De enige voorwaarde voor de regeling is eigenlijk dat de persoon in kwestie niet zakelijk actief is in Zwitserland.
Een en ander pakt voor de fiscale asielzoekers meestal zeer gunstig uit. Nieuwswebsite Swissinfo komt met een mooi rekenvoorbeeld. Daarin komt de buitenlander meneer X met een vermogen van 230 miljoen Zwitserse frank (140 miljoen euro), weg met een jaarlijkse aanslag van 54.000 Zwitserse frank (krap 33.000 euro).
Wereldberoemd
In totaal zijn er volgens onderzoek van de Zwitserse belastingdienst 4.200 rijke buitenlanders die van de Pauschal-regeling profiteren. Ze zijn in heel Zwitserland neergestreken en naast steenrijk vaak ook wereldberoemd.
Onder hen die in Zwitserland fiscaal gunstig nietsdoen, zijn Formule 1-helden Michael Schumacher, Lewis Hamilton en Fernando Alonso. Evenals muzikanten als Phil Collins, John-ny Hallyday en Tina Turner of ondernemers als de Russische oligarch Viktor Vekselberg, de Nederlandse textielkoning Ronald de Waal van WE, de Duitse melkmiljardair Theo Müller of IKEA-oprichter Ingvar Kamprad.
In het kanton Zürich gaat het volgens de Sonntags Zeitung om 137 buitenlanders die goed zijn voor vermogens van vele miljarden euro’s, maar gemiddeld per persoon zo’n 145.000 frank (100.000 euro) belasting betalen. Althans, tot zondag. Toen stemde in Zürich 53 procent voor het afschaffen van de fiscale privileges voor buitenlanders.
En daarmee is het nu zeer goed mogelijk dat de steenrijke textielbaron De Waal of supermelkboer Müller verkassen en in nabijgelegen kantons met de belastingambtenaren om de tafel gaan zitten.
Müller verklaarde onlangs in ieder geval al tegen de SonntagsZeitung bij afschaffing van de regeling te overwegen naar het kanton Schwyz te verhuizen. ‘Mensen als ik kwamen immers vanwege deze belasting naar het kanton Zürich’.