Door: Jan-Hein Strop 
Gepubliceerd: vrijdag 2 oktober 2009 00:05
Update: vrijdag 2 oktober 2009 07:44
De oproep tot het faillissement van DSB Bank kan grote schade berokkenen. De actie is onbegrijpelijk, oordelen faillissementsspecialisten.
Pieter Lakeman, voorzitter van Stichting Hypotheekleed, heeft een voor Nederland ongekende stunt uitgehaald. Gisterochtend riep hij op televisie op tot het faillissement van DSB Bank en spoorde spaarders aan om hun geld bij de bank weg te halen. Dat zou namelijk in het belang zijn van gedupeerde klanten die Lakeman vertegenwoordigt.
De Nederlandsche Bank en meerdere Kamerleden hebben hun afkeuring over de actie uitgesproken; begrijpelijk want een faillissement van DSB kan grote maatschappelijke schade berokkenen, op een moment dat het vertrouwen in de financiële sector nog broos is.
In theorie betekent dit dat andere banken volgens het depositogarantiestelsel de schade bij spaarders tot 38.000 euro moeten vergoeden. Schade boven dat bedrag tot 100.000 euro komt voor rekening van het ministerie van Financiën.
Belastingbetaler
Omdat ABN Amro een staatsbank is, betaalt Financiën conform het garantiestelsel dus ook gedeeltelijk mee aan de eerste 38.000. DSB had eind 2008 3,9 miljard aan spaargeld opgehaald – daar zit de belastingbetaler mooi mee.
De actie van Lakeman is onbegrijpelijk, oordeelt Louis Deterink, een van Nederlands bekendste curatoren (DAF, Fokker, UPC, Versatel). ‘Faillissementen leiden in het algemeen alleen maar tot verliezers. Of gedupeerde klanten van DSB daar iets aan hebben? Het antwoord is nee. Want het eisen van schadevergoeding wordt in geval van faillissement niet gemakkelijker. Als ze er recht op hebben, dan zijn ze concurrerende schuldeisers. Die krijgen gemiddeld 3 procent terug van hun vordering.’
Ook de Groningse hoogleraar insolventierecht Frank Verstijlen snapt het niet. ‘Als een bedrijf failliet gaat, valt er zelden wat te halen. Het leidt doorgaans tot groot vermogensverlies omdat de bezittingen lager gewaardeerd worden. Of de doorsnee gedupeerde hier beter van wordt, vraag ik me af.’
Deterink wijst er op dat
een curator DSB-klanten met een betalingsachterstand op hun
hypotheeklening niet vriendelijker zal behandelen. ‘Net als de bank kan
de curator overgaan tot het uitwinnen van het onderpand op de lening,
het huis.’
DSB heeft naast gewone spaarders, die bescherming van het
garantiestelsel hebben, ook veel klanten met zogeheten achtergestelde
deposito’s met een hoge rentevergoeding, die niet onder stelsel vallen
en hun geld niet kunnen weghalen. Eind 2008 ging dat om een bedrag van
107 miljoen euro. Deze spaarders kunnen als gewone schuldeisers bij een
faillissement alleen maar hopen dat ze meer dan de genoemde 3 procent
terugkrijgen.
Juridische assertiviteit
Met het aanzetten tot de ondergang van een bank, roept Lakeman het
risico van aansprakelijkheid over zich af. Indien DSB kan aantonen dat
de uitlatingen van Lakeman onrechtmatig zijn en dat door zijn
onrechtmatige uitlatingen aanzienlijke schade bij de bank is
veroorzaakt, kan DSB deze schade op hem verhalen. Gezien de juridische
assertiviteit waarmee Dirk Scheringa normaal gesproken te werk gaat, is
zo’n rechtszaak niet denkbeeldig.
Maar dat kan de 67-jarige bedrijfsonderzoeker met veel juridische
ervaring kennelijk weinig schelen. Lakeman probeert al sinds 1976 met
zijn stichting Sobi financieel wanbeleid bij bedrijven aan de kaak te
stellen. KNP, Aegon, Getronics, Schiphol, Ahold en Deloitte: allemaal
kennen ze de agressieve werkwijze van de van oorsprong econometrist.
Al die jaren kwam hij regelmatig in het nieuws met stevige uitspraken, die ook wel tot verloren rechtszaken leidden.
Sinds augustus is Lakeman voorzitter van de Stichting Hypotheekleed,
die de belangen vertegenwoordigt van mensen die zeggen gedupeerd te
zijn door DSB Bank. De stichting werkt niet belangeloos: advocaten
kunnen zelf geld verdienen aan bijvoorbeeld schikkingen die getroffen
worden. Lakeman heeft gisteren niet teruggebeld.
DSB Twitter
Het
onderdeel Internetbankieren van de DSB Bank site is inderdaad
onbereikbaar vanwege een DDOS-aanval. We hopen dit snel op te lossen.
Meer
Oproep
Een
medewerkster van de bank zei eerder wel dat de problemen te maken
hadden met een oproep op televisie. ,,Een heleboel mensen proberen nu
hun
geld weg te halen'', zei de DSB-medewerkster in eerste instantie.
Bovendien vonden er
technische werkzaamheden plaats aan de site.
De Nederlandsche Bank
De Nederlandsche Bank (DNB) vindt de uitspraken die Pieter Lakeman
deed ,,niet de meest verstandige'',
zei een woordvoerder desgevraagd. Over de situatie bij
DSB doet DNB verder geen uitspraken, ,,We gaan vanwege onze
geheimhoudingsplicht nooit in op de situatie bij een individuele bank.''
Nederlandse Vereniging van Banken
De oproep van de voorzitter van de Stichting Hypotheekleed,
Pieter Lakeman, aan klanten van DSB Bank om massaal geld weg te halen
bij de bank is ,,niet verstandig.'' Dat heeft Kees Verhagen,
woordvoerder van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), donderdag
laten weten. ,,Dit is niet in het belang van DSB en niet in het belang van de werknemers van DSB'', aldus Verhagen.
Lakeman
In de financiële wereld is Pieter Lakeman geen onbekende. Hij staat
te boek als financiële speurhond en luis in de pels van het Nederlandse
bedrijfsleven. Lakeman probeert sinds 1976 met
zijn stichting Sobi wanbeleid bij bedrijven aan de kaak te stellen.
Lakeman boekte verschillende successen, zoals tegen KPN. Het
telecomconcern moest na zijn speurwerk de jaarrekening over het jaar
2000 herzien.
Sinds augustus is Lakeman voorzitter
van de Stichting Hypotheekleed, die de belangen vertegenwoordigt van
mensen die zeggen gedupeerd te zijn door DSB Bank. De stichting werkt
niet belangenloos: advocaten kunnen zelf geld verdienen aan
bijvoorbeeld schikkingen die getroffen worden.