Door: Jan-Hein Strop 
Gepubliceerd: dinsdag 20 oktober 2009 00:01
Update: dinsdag 20 oktober 2009 09:25
Nu DSB failliet is, barst een zeldzaam juridisch spektakel los. Jarenlange gevechten liggen in het verschiet.
Met ongekende assertiviteit wijst Dirk Scheringa met de beschuldigende vinger naar minister Bos en de president van De Nederlandsche Bank Nout Wellink. Zij hebben DSB Bank ‘kapotgemaakt’, riep de gevallen bankier gisteren. Minister Bos van Financiën liet daarop met kracht weten dat de val van DSB Scheringa’s eigen schuld is, dat de bank niet meer levensvatbaar was. De uitspraken vormen de inleidende beschietingen voor een juridische oorlog waar geen betrokkene zich aan kan onttrekken. Want er staan een groot aantal langslepende procedures op stapel. Zelfs bij grote affaires als de woekerpolissen waren niet zoveel partijen betrokken als in het geval van DSB.
Of veel koopsompolis-slachtoffers ook een gang naar de rechter zullen maken, is in dit geval nog onzeker. Zoals Rutger Jan Schimmelpenninck, de curator van DSB, gisteren meedeelde, is het in het belang van schuldeisers om tot een regeling met deze groep te komen. Het is immers veel gemakkelijker de leningportefeuille van DSB te verkopen als er geen claim op rust, gaf hij zelf aan.
Deze situatie zou bereikt kunnen worden op een manier zoals eerder in het geval van de woekerpolissen (de ‘Duisenberg-regeling’): met een algemeen verbindend verklaring van de regeling. Wie toch wil procederen moet dan een brief sturen om uitgezonderd te worden (opt out). Financiën zegt op deze mogelijkheid te studeren op verzoek van de Kamer.
Door het faillissement zijn er allerlei gedupeerden bijgekomen, waar weinig voor valt te regelen en die naar de rechter moeten stappen voor genoegdoening. De belangrijkste gevechten op een rijtje:

Gedupeerde spaarders versus DSB-bestuurders
Iedereen met een achtergesteld deposito of spaargeld boven 100.000 euro – samen goed voor zo’n 250 miljoen euro – ziet waarschijnlijk weinig terug van zijn geld als concurrerende schuldeiser. Deze categorie is erbij gebaat bestuurders persoonlijk aansprakelijk te stellen wegens wanbeleid. Daarbij gaat het niet alleen om Scheringa en medebestuurder Hans van Goor maar ook om oud-financieel directeur Gerrit Zalm en oud-commissaris Ed Nijpels, die sinds 2004 toezichthouder was bij DSB.
Benadeelden kunnen zich wenden tot de bekende advocaat Dion Bartels, Adriaan de Gier (De Gier Business Law) en Consumentenclaim van Ger van Dijk. Ook van de curatoren valt te verwachten dat ze de bestuurders aansprakelijk stellen, maar dat horen we pas als hun onderzoek klaar is. Als claims worden toegewezen, is te hopen dat de verantwoordelijken een verzekering hebben voor bestuursaansprakelijkheid.
Gedupeerde spaarders versus toezichthouders
Dit belooft mooi spektakel te worden want het betekent dat advocaten de rol van De Nederlandsche Bank (DNB), de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en Financiën breed zullen uitmeten in de rechtszaal. Daarbij is het niet denkbeeldig dat Bos, Wellink en Hans Hoogervorst van de AFM onder ede gehoord zullen worden. Adriaan de Gier heeft er met zijn claim FortisEffect al ervaring mee. Een verhoor van onder meer Wellink, Bos en Balkenende over de val van Fortis staat al op het programma voor volgend voorjaar. ‘Ik verbaas me hier opnieuw over de rol van toezichthouders die niet tijdig ingrijpen. Banken kunnen in dit land kennelijk gemakkelijk omvallen’, zegt De Gier. ‘Het is bovendien de vraag waarom Bos zoveel steun aan andere banken heeft gegeven, maar niet aan DSB.’

Dirk Scheringa versus Financiën/ DNB
Scheringa zinspeelde gisteren tijdens zijn persconferentie al op juridische actie. Vooral het ‘lek’ dat bij Financiën zou zitten, maakt hem boos. Dat DNB hem vervolgens niet gunde om meer geld te lenen van de Europese Centrale Bank is volgens hem niets meer dan een kwaadwillende ‘boekhoudtruc’. Als de rijksrecherche constateert dat ambtenaren rond Bos inderdaad hebben gelekt, zou Scheringa wel eens een poging kunnen wagen. Kansrijk? Niet erg, denken de ervaren procesadvocaten Chris Jager (Blix) en Gerrit-Jan Bolderman (Adriaanse DeMeijer). ‘Het faillissement is veroorzaakt door een leegloop’, zegt de laatste.
Scheringa en gedupeerde spaarders versus Pieter Lakeman
Een boze Wellink heeft al twee keer gewezen op de aansprakelijkheid van Pieter Lakeman, voorzitter van de Stichting Hypotheekleed, die opriep tot een bank run op DSB. ‘Interessant om eens te kijken of dat onrechtmatig was’, zegt advocaat Bolderman. ‘Ik acht zo’n zaak niet kansloos.’ Lakeman zelf zegt niet van zo’n claim wakker te liggen. Of partijen er wat aan hebben, is bovendien twijfelachtig. Lakeman staat niet bekend als vermogend. Maar misschien dat zijn collectieve claim tegen DSB nog een leuke bonus oplevert.
Foto: ANP
Failliet
De rechtbank van Amsterdam heeft DSB Bank maandagochtend
failliet verklaard.
,,We
zijn niet failliet gegaan,
we zijn kapot gemaakt'', zei Dirk Scheringa
eerder tijdens een persconferentie.
Volgens Scheringa had zijn bank met hulp van De Nederlandsche Bank en
100 miljoen euro staatssteun kunnen worden gered.
"DSB
is niet failliet gegaan omdat niemand de bank wilde redden," zei
minister Wouter Bos. "De bank is failliet gegaan omdat die in
grote problemen zat."

Wedstrijd
Dirk Scheringa vindt het "heel erg'' dat het
reddingsplan voor zijn bank is mislukt. "We
zien geen mogelijkheden meer'', aldus Scheringa. ,,Normaal duurt een
wedstrijd negentig minuten, we hebben nu wel drie of vier wedstrijden
gehad.''
Voorbij"
Het is voorbij'', aldus woordvoerder Jelle Hendrickx van
Steunfonds Probleemhypotheken zondagavond. Volgens Hendrickx willen het
ministerie van Financien en De Nederlandsche Bank (DNB) geen steun
geven aan een nieuw reddingsplan voor een doorstart van DSB Bank. "Ik
betreur het, want er waren best mogelijkheden geweest voor een
doorstart'', aldus Hendrickx.
SmekenDe
raad van bestuur van DSB
smeekte zondag minister van Financiën Wouter Bos
(PvdA) de bank te redden. In een
brief in handen van RTL Nieuws vraagt
het bestuur hem om een lening van honderd miljoen euro. Zonder de
lening zou maandag het faillissement van de bank worden uitgesproken.
Brief
Doek valt
