Door: Edward Deiters 
Gepubliceerd: woensdag 21 oktober 2009 01:50
Update: woensdag 21 oktober 2009 02:36
Iemand moet de puinhoop bij DSB opruimen en Rutger Schimmelpenninck lijkt daarvoor de perfecte kandidaat.
‘Hij beschikt over 35 jaar ervaring en is een goed jurist met een grote belangstelling voor de cijfermatige kant van een failliete onderneming’, zegt curator Louis Deterink over zijn collega Rutger Jan Schimmelpenninck, die nu de scherven van DSB mag oprapen. In de jaren negentig deden ze samen het faillissement van vliegtuigfabrikant Fokker. Deterink noemt Schimmelpenninck zeer nauwgezet, integer en precies. ‘Hij is een aimabel persoon, die wellicht ietwat stijf en afstandelijk oogt, doch gemakkelijk benaderbaar is.’
Bij Fokker gebeurde het dat een horde woedende fabrieksarbeiders een dik tien miljoen gulden kostende romp van een Fokker 100 de fabriekshallen uitsleepten. Ze hadden net van de curatoren vernomen dat een redding vermoedelijk niet doorging en stonden op het punt het gevaarte in de vijver te dumpen.
Harmoniemodel
Toen Deterink tussenbeide wilde komen, nam Schimmelpenninck zijn collega mee naar binnen. ‘Laten wij even van dit toneel weggaan’, zei hij rustig. Het werkte. De werknemers bedachten zich en reden de vliegtuigromp terug naar de fabricagehal.
Het verhaal past volledig in Deterinks beschrijving van Schimmelpenninck. ‘Indien ook maar enigszins mogelijk hanteert hij het harmoniemodel en mijdt hij conflicten.’
Toch staat Schimmelpenninck juist ook bekend als een curator die wanbeleid keihard aanpakt en niet schroomt aangifte te doen tegen sjoemelende bestuurders. Hij maakte in de jaren negentig naam als curator bij ondernemingen als Textlite en effectenhuis Nusse Brink, die ten onder gingen aan fraude en wanbeleid door de oprichters.
De naam Schimmelpenninck ontlokt de destijds gefailleerde Eric Brink nog steeds een ongekend felle reactie. Nadat hij is uitgeraasd, zegt hij: ‘For the record? Die man heeft in onze zaak niet in het belang van de crediteuren gehandeld. Een typisch geval van eigen zakken eerst. Hij heeft er bij Nusse Brink twaalf à dertien jaar over gedaan om die paar man te ontslaan en dat kleine kantoor te sluiten en dat kostte de boedel 350.000 euro.’
Een andere gefailleerde, Wim van Leenen, herinnert zich Schimmelpenninck vooral als iemand met gezag. Hij kreeg in de jaren negentig als oprichter van het failliete bedrijf Infotheek met hem te maken. Vooral diens entree staat Van Leenen nog helder voor de geest. ‘Toen hij binnenkwam bij de rechtbank zette hij een doosje sigaren op tafel en zei: ‘Iedere keer dat ik hier kom, neem ik één sigaar. En als dit doosje leeg is, moet het faillissement ten einde zijn.’’
Met twee eerdere curatoren had Van Leenen naar eigen zeggen ruzie gekregen. ‘Die waren alleen maar bezig de boel te traineren. Toen zij door de rechtbank werden vervangen voor Schimmelpenninck liep het ineens soepel. Hij trof een akkoord met de schuldeisers en de vennootschap is later weer doorgegaan.’
Een ex-curator die Schimmelpenninck goed kent, noemt de keuze van de rechtbank begrijpelijk en risicoloos. ‘Hij is een jurist die debet en credit uit elkaar kan houden, haha, en dat geldt niet voor iedereen in onze beroepsgroep. Hij is iemand van de haute finance. Bij Fokker hield hij zich al bezig met de achtergestelde obligaties. Dat soort kennis kan hem nu weer van pas komen. Daarnaast weet hij ook wel raad met onkruid als Pieter Lakeman en Dion Bartels’. Hij roemt de gave van de DSB-curator om netjes te blijven. ‘Scheringa heeft al behoorlijk wat onaardige dingen over hem geroepen. Dat zal hij omgekeerd niet snel doen.’
Groot kantoor
Schimmelpenninck heeft volgens kenners van de faillissementswereld als voordeel dat er een groot kantoor als Houthoff Buruma achter hem staat. Zijn collega-curator bij DSB Joost Kuiper heeft dat niet. Maar die heeft als ex-ABN Amrobankier wel weer specifieke bancaire kennis.
Het is overigens niet de eerste keer dat Schimmelpenninck een omgevallen bank op zijn bordje krijgt. Zo was hij eerder bewindvoerder bij Van der Hoop Bankiers en heeft hij het nog steeds razend druk met de afwikkeling van het faillissement van het Nederlandse deel van Lehman Brothers. ‘Dat is een bijzonder ingewikkelde zaak en gaat om een miljard of dertig’, zegt een collega curator.
Ondanks de uitpuilende dossierkasten in zijn sjieke kantoor aan de Amsterdamse Zuidas komt het DSB-faillissement voor de net zestigjarige Schimmelpenninck op een mooi moment. ‘Dit wil hij in ieder geval volbrengen voor hij stopt’, zegt een kennis. Zelf benadrukte Schimmelpenninck vorig jaar in deze krant dat hij altijd met gemengde gevoelens zijn benoeming als curator in een groot faillissement aanvaardt. ‘Daarvoor heb je te maken met te veel persoonlijk leed. Zeker bij een bankfaillissement is de ontreddering groot.‘ Het bleken profetische woorden.
Foto: Jeroen Oerlemans/HH