Door: Koen Nederhof / Bram Vingerling
Gepubliceerd: dinsdag 19 januari 2010 23:02
Update: dinsdag 19 januari 2010 23:02
Sommige grotere steden houden de werkloosheid nog steeds laag. Wat is hun geheim?
Stad: Haarlem Werklozen: 3.660 Stijging vanaf 2008: 0,01%
In Haarlem kwamen er in een jaar tijd negen werklozen bij. Minder kan haast niet, in crisistijd. Toch wil Jan Bodewes, van het regionale Platform Arbeidsmarkt en Onderwijs (PAO), dat niet geheel op het conto van zijn platform schrijven. ‘We hebben geluk met de verdeling van sectoren in Haarlem en omstreken. Er is een grote variëteit in vacatures. Werklozen stromen goed door.’
Maar Haarlem heeft wel degelijk een heel slim systeem opgezet. Het PAO heeft drie jaar geleden, ver vóór de crisis, de belangrijke partijen om één tafel gekregen. Overheid, onderwijs, bedrijfsleven en bonden combineerden hun gegevens, maakten gezamenlijke afspraken en hadden voor de malaise toesloeg, al voor ogen wat ze moesten gaan doen.
Waar veel gemeenten zoeken naar een oplossing voor werkloosheid, probeert Haarlem die te voorkomen. Langer en aantrekkelijk onderwijs voor jongeren, en eventuele problemen bij bedrijven worden aangekaart bij het UWV, de uitkeringenfabriek die tegenwoordig ook zorgt voor arbeidsbemiddeling. ‘De crisis motiveert om onze doelen te halen.’
Stad: Amersfoort Werklozen: 3.729 Stijging vanaf 2008: 0,60%
Rij via de A1 langs Amersfoort en je ziet waarom de werkloosheid laag is. Nieuwe bedrijventerreinen, al even nieuwe woonwijken. Werk zat, meent woordvoerster Petri den Doop.
Amersfoort doet veel om werkloosheid te voorkomen en weg te werken. De gemeente heeft een soort van ‘werkloosheidsladder’ opgesteld. Doel: zo snel mogelijk de werklozen de ladder op jagen. ‘We subsidiëren opleidingen en de begeleiding.’
Regionaal lopen er twee projecten om de jongeren uit de werkloosheid te houden en werkgevers aan goede krachten te helpen of te ondersteunen als er problemen zijn met hun bedrijf. ‘Of, als dat niet lukt, gaan we alvast op zoek voor de werknemers.’
Stad: Hoorn Werklozen: 1.453 Stijging vanaf 2008: 0,74%
Zoals gemeentewoordvoerster Marieke van Leeuwen zelf zegt, in West-Friesland lopen ze economisch altijd een beetje achter. Dat de crisis hier iets later toeslaat is alleen maar in het voordeel van Hoorn. ‘We hebben tijdig allerlei initiatieven opgezet om de klappen op te vangen.’
Hoorn heeft van oudsher weinig werklozen. ‘Er zitten hier veel familiebedrijven. Die ontslaan hun werknemers wat minder snel. Net als grote ketens als Deen Supermarkten. Ze zijn toch aan de regio gebonden.’
Hoorn kenmerkt zich door goed en snel overleg. Als voorbeeld geeft Van Leeuwen een project met supermarkt Action en een distributiekantoor in de omgeving. Door het project komen er gesubsidieerd werkplaatsen vrij en worden arbeiders omgeschoold. ‘Voorkomen doen de bedrijven wel. Als gemeente zorgen wij dat mensen die toch werkloos worden, snel weer aan de slag kunnen.’
Stad: Ede Werklozen: 2.270 Stijging vanaf 2008: 0,78%
De gemeente Ede? Die heeft naar eigen zeggen geen toverstokje nodig om een verdwijntruc toe te passen op de werkloosheid. Nee, zo benadrukt woordvoerder Hans Vulto, het is een samenloop van omstandigheden. ‘Er is in Ede, buiten het UWV, nog een andere stichting die zich richt op werkloosheid. Stichting Voorwerk is erg intensief bezig met mensen zonder baan en in de bijstand. De gemeente hoeft, behalve gesubsidieerd werk aanbieden, weinig te doen.’
Ede zit een beetje tussen de klappen in. Zeven jaar terug vertrok de Enka-fabriek uit de Gelderse stad. En volgend jaar pakt Defensie de biezen. ‘Dat gaat arbeidsplaatsen schelen.’ Gelukkig kan de stad dat compenseren met nieuwe bedrijven, die zich vestigen nabij de relatief nieuwe snelweg A30. ‘De nieuwe terreinen lopen als een tierelier.’ Ede ligt in de ‘food-valley’ en heeft veel van doen met Wageningen. ‘Eten moeten we allemaal, dus daar verdwijnen de arbeidsplaatsen niet’, zegt Vulto.
Stad: Alphen aan den Rijn Werklozen: 1783 Stijging vanaf 2008: 1,79%
Oké, de stijging is wat groter. Maar Alphen aan den Rijn heeft nog altijd een vrij lage werkloosheid: vijf procent van de totale beroepsbevolking. ‘Je doet als gemeente wat je kunt’, zegt Rosemarijn Lamers. Ze spreekt namens economie-wethouder Blom. ‘Een wereldwijde crisis is nooit helemaal op te vangen, maar we proberen wel de werknemers zo snel mogelijk terug aan het werk te hebben.’
Belangrijkste wapenfeit van de Zuid-Hollandse stad: een samenwerking met de hele Rijnstreek – een aantal gemeenten rondom Alphen. ‘Als mensen werkloos worden, gaan we polsen of ze elders in kunnen stromen.’ De maatregelen spitsen zich toe op een snelle herintreding, niet zo zeer op het voorkomen van werkloosheid: ‘Zestig procent van de beroepsbevolking werkt buiten Alphen. Die kunnen we dus pas helpen als ze werkloos worden.’
* Bron: UWV