Door: Koen Nederhof
Gepubliceerd: zondag 7 februari 2010 22:45
Update: zondag 7 februari 2010 22:46
In Nederland is een faillissement nog steeds een smet op je cv. En erover praten lukt ook al niet.
Voor iedereen is er in Nederland een praatgroep. Maar failleurs kunnen nergens hun ei kwijt. Waar in Duitsland een AA-achtige praatgroep uitgroeide tot een succesformule, wordt in Nederland de ondergang van een eigen bedrijf – achtduizend keer in het crisisjaar 2009, een record – in eenzaamheid verwerkt.
Op de website ‘faillissementenprikbord’ posten (ex-)ondernemers dagelijks berichten met allerhande kreten om hulp en steunverzoeken. Anoniem. In levenden lijve de ervaringen bespreken is er niet bij. ‘Er is te weinig animo’, weet Sjoerd Nolf van Stichting Insolvent, Gefailleerd en Maatschappij (Stigma). Stigma begeleidt en adviseert bij (dreigende) faillissementen. ‘De enige praatgroep die er was, organiseert al een paar jaar niets meer.’
Die praatgroep, Hart Zonder Werk genaamd en opgericht door ervaringsdeskundige Toralt Deinum, is in 2005 voor het laatst bij elkaar geweest.
‘Het initiatief werd gewaardeerd door de deelnemers. Er is behoefte aan het delen van emoties en in deze praatgroep was de anonimiteit nog wel redelijk gewaarborgd. Buitenstaanders en zeker journalisten werden niet geduld.’
Maar Deinum moest te veel tijd vrijmaken om zijn vrijwillige praatgroep en forum draaiende te houden. En dat terwijl hij op zoek was naar een andere baan; hij is tegenwoordig autojournalist. ‘Ik kon het niet meer bolwerken, dus leidt HZW een slapend bestaan. Wie weet komt er nog eens een opleving, maar niet in de nabije toekomst.’
Het gebrek aan animo is een veelgehoorde klacht op internetfora. Mensen zijn bang om met hun billen bloot te moeten in een praatgroep. ‘Als je bedrijf failliet gaat, heb je gefaald. En de algemene opvatting is toch dat wie faalt, zich moet schamen’, stelt ene Hans.
Leerervaring
Het is een schril contrast met andere landen. In Duitsland zijn de praatgroepen een succes, in de Verenigde Staten wordt een faillissement gezien als een doodnormale leerervaring.
Wat volgens Deinum en Nolf meespeelt is het stempel dat een failliete ondernemer meekrijgt.
‘Als je gaat solliciteren, zien ze gelijk dat je failliet bent gegaan. De kans op een baan wordt, in Nederland, een stuk kleiner’, zegt Deinum. ‘En doordat het zo zwaar weegt, is erover praten en je emoties erover tonen erg confronterend’, vult Nolf aan.
Stigma polst intussen of er toch wat belangstelling is voor een praatgroep. De eerste, voorzichtige reacties komen binnen, maar echt storm loopt het wederom niet. Nolf: ‘We hebben al eens eerder geprobeerd ons relatiebestand met elkaar in contact te brengen. Voor individuele gesprekken. Maar zelfs daar was weinig animo voor.’
De economische crisis stortte vorig jaar in heel West-Europa bedrijven in het ongeluk. Zo’n 185.000 ondernemingen vroegen faillissement aan, 22 procent meer dan in 2008.
Dat blijkt uit cijfers van het Duitse onderzoeksbureau Creditreform. Vooral Spanje en Ierland werden zwaar getroffen. Het aantal faillissementen verdubbelde er bijna. Ook Nederland en Denemarken kenden een toename met meer dan de helft. Dit jaar zou nog erger worden. ‘Als je gaat solliciteren, zien ze gelijk dat je failliet bent gegaan.’