Door: Eveline Domevscek 
Gepubliceerd: woensdag 1 september 2010 23:10
Update: woensdag 1 september 2010 23:09
Veel te weinig studenten beginnen nog aan een bouwopleiding, omdat er nauwelijks nog stageplekken te verdelen zijn.
Steeds weer hetzelfde muurtje opbouwen op een nagebootste bouwplaats om het daarna weer net zo hard af te breken: het kan spannender. Maar de mbo-studenten die dit doen, zijn tenminste nog bezig met het vak dat ze willen uitoefenen.
Het afgelopen schooljaar hadden dat er veel meer kunnen zijn, als de bouwopleidingen hun studenten een stageplaats hadden kunnen aanbieden. Dat konden ze niet; ze kregen dan ook 30 tot 40 procent minder inschrijvingen dan het jaar ervoor – een verschil van zo’n 1.500 studenten.
Joep Jansen, hoofd marktinformatie bij het kennisinstituut van de bouw- en infrasector Fundeon, stelt dat een deel van de geïnteresseerde jongeren door het gebrek aan stageplaatsen niet aan zijn ‘beroepsbegeleidende leerweg’ kan beginnen. ‘Een ander deel meldt zich niet eens aan, omdat ze ontmoedigd zijn door alle negatieve berichten over de bouw.’
Brandbrief
Voor aankomend schooljaar zijn de vooruitzichten niet veel beter. Het gevolg? Veel teleurgestelde studenten nu en te weinig opgeleide bouwvakkers over een aantal jaar.
De Groningse commissaris van de koningin Max van den Berg is het zat. Maandag stuurde hij een brandbrief naar overheden en woningcorporaties in Noord-Nederland. ‘Procedurele obstakels’ voor geplande bouwprojecten moeten zo snel mogelijk verdwijnen, vindt hij. In het Noorden zijn studenten nog nét iets kwetsbaarder, zegt Jansen. ‘Daar is minder bouwvolume.’ Ook hebben leerlingen daar minder mogelijkheden, omdat ze voor werk verder moeten reizen dan leerlingen elders en dus tegen hogere kosten aanhikken. ‘Groningen en het noordoosten van Drenthe vormen het grootste probleem, zij zitten overal ver vandaan.’
De crisis blijft ook de architecten- en ingenieursbureaus achtervolgen. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek verwacht deze sector de komende drie maanden de grootste ontslaggolf. Niet vreemd, aangezien architecten in 2010 hun orders zagen dalen met 40 procent en hun omzet met 35 procent.
Leerwerkplekken
Dat heeft consequenties voor hogescholen en universiteiten. Zo ziet opleidingscoördinator Robert von der Nahmer van de Rotterdamse Academie van Bouwkunst dat studenten moeilijker aan een contract komen. ‘Om aan onze opleiding deel te nemen, moet je een contract hebben bij een architectenbureau. Nu zit nog eenderde van onze aanmelders zonder. Hopelijk hebben ze dat wel over een half jaar.’ Voor enkele ‘echte probleemgevallen’ zijn afspraken gemaakt dat studenten met behoud van uitkering op een architectenbureau kunnen werken aan projecten ‘waar normaal geen tijd voor is’.
In de lagere bouwsector zorgt een variant op de deeltijd-WW ervoor dat studenten tóch aan de slag kunnen. Jansen van Fundeon: ‘Vorig jaar is de sector begonnen met anticyclisch opleiden. Bouwbedrijven laten dan hun zittende medewerkers op kosten van de bouwsector bijscholen. In de uren die dat oplevert, gaan studenten aan de slag. Hierdoor hebben we afgelopen jaar 900 leerwerkplekken behouden.’ Volgens Jansen zien veel bouwbedrijven hier wel het nut van in. ‘Over twee jaar wordt weer moord en brand geschreeuwd om goede vakmensen. Dus benaderen we zo veel mogelijk bedrijven om ze nú op te leiden. Ja, zelfs die in Groningen.’