God keert terug op Zuidas

Door: Koster & Jojanneke
Gepubliceerd: zondag 11 januari 2009 21:57
Update: zondag 11 januari 2009 21:56

Koster en Jojanneke bezoeken elke week een plaats waar ze het zakenleven in actie zien. De ze week een zondagsdienst in de Thomaskerk op de Amsterdamse Zuidas.

De mensen die naar binnen schrijden deze zondagochtend zijn grijzend, sommige ronduit broos. Op de eerste rij van het warmgestookte Godshuis zit een enkel echtpaar met een kind. Voor de rest lijken het overlevenden van de verzuiling, leden van een uitstervende protestant-christelijke kerkgemeenschap, keurig hervormde dames en heren, niet heel streng, maar ook niet frivool of vrijzinnig. Toch zijn deze pensionado’s de nieuwe intellectuele avant-garde van het zakenleven.

De Thomaskerk aan de Prinses Irenestraat in Amsterdam-Zuid biedt uitzicht op hét zakencentrum van Nederland. Het lijkt de nieuwe schuilplaats voor krijtstrepen met gewetenswroeging van de Zuidas. ‘We merken dat er steeds meer interesse is van hoger opgeleiden die een leven leiden waarin carrière maken, hypotheken en geld verdienen de eerste prioriteit hebben. Door de kredietcrisis lijkt er ineens momentum voor ons verhaal, het menselijke verhaal over onze zwaktes en feilbaarheid. Ik zit soms tot half twee ’s nachts in het café omdat deze yuppen zich herkennen in bijbelverhalen’, zegt dominee Ad van Nieuwpoort, zelf ooit voorbestemd om een leidinggevende functie te krijgen in een familiebedrijf in grind en zand.

Even later staat hij op de kansel en duidt hij het evangelie van Lucas voor de ongeveer tachtig gemeenteleden. Van Nieuwpoort, die in uiterlijk en in stemgeluid sterke gelijkenissen vertoont met VVD-kamerlid Arend-Jan Boekestijn, is een poëtisch verteller. Het evangelie van Lucas is, zo legt hij uit, een pleidooi voor nederigheid. Lucas voert twee mensen op die onvruchtbaar zijn en eigenlijk niet meer mee tellen. Zacharias en Elisabeth. Dan krijgen ze een zoon. Met gedragen stem: ‘Die zogenaamde vitaliteit: het is een leugen. We zien het toch om ons heen en in onszelf. Er hoeft maar iets te gebeuren en alles ziet er anders uit. Die vitaliteit is een onmenselijk maatstaf waar we aan ten onder gaan.’

De metafoor is duidelijk. Het bijbelse stel wordt beloond voor bescheiden zelfopoffering. Zacharias en Elisabeth zijn de nieuwe helden en het goddelijke tegengif tegen figuren die ‘opgaan in de nevel van desoriëntatie’, preekt Van Nieuwpoort vol vuur.

Ha, we beginnen het begrijpen. Dit gaat over ons, over u en mij, over Koster en Jojanneke, over al die verwende yuppies die denken dat auto’s, skivakanties en consumeren de noodzakelijke voorwaarden zijn voor een deugdzaam leven. Van Nieuwpoort, na de preek: ‘Ja, het kleine verhaal over onszelf moeten we niet vergeten.’ Een studievriend van hem, een hoge Fortis-manager, verloor afgelopen maand zijn baan. ‘Hij zat in Brussel en zit nu thuis in Amsterdam. Zijn hele leven had hij ingericht op zijn carrière. Nu kookt hij en zoekt een baan. Zo snel kan het gaan.’

De dominee, die zelf getrouwd is met een predikante uit Holysloot, wil de doordravende carrièremakers graag waarschuwen voor de eendimensionale tunnel naar succes. ‘Een neef van mij is op zijn 53e plotseling overleden. Hij werkte in het familiebedrijf. Je kunt de toekomst niet plannen.’ Een andere vriend , die bij het Deense biermerk Carlsberg werkte, moest hij onlangs nog even krachtig toespreken. ‘Die sprak over: learning, earning and serving.‘ Met een ironisch lachje: ‘Van dat laatste komt vaak niks terecht.’

Daarom is hij nu zo blij dat er vanuit de nabij gelegen Zuidas gewetensvolle topmannen bij hem aankloppen. Met Tex Gunning, lid van de raad van bestuur van Akzo Nobel, is hij al een zingevingproject gestart op de Zuidas. Elke woensdagmiddag bieden Van Nieuwpoort en leerling-vicaris Ruben van Zwieten bijbellessen aan. ‘Goed dat Gunning een paradigmawisseling aandurft. Niet alleen de groei zal ons verder brengen. Hoe kunnen we zelf iets toevoegen aan de maatschappij’, zegt hij.

Waar is de leerling-vicaris trouwens? Ruben van Zwieten, ook zo’n bijna-dominee met ondernemersbloed, heeft buiten via de kerkluidspreker in de ijskou naar de preek geluisterd. De tram had vertraging. En hij zelf ook een béétje. ‘Het was een beetje laat. Stond in het café te drinken met Nicolette Kluijver van BNN.’

Reageer Stuur door Print