Door: Koster & Jojanneke
Gepubliceerd: zondag 21 maart 2010 22:57
Update: zondag 21 maart 2010 22:57
Voor het eerst in dertig jaar komt er een glossy uit in Iran.
Over IRAN.
Nauwelijks zijn we bekomen van GERDA. en NINA., of er
is alwéér een magazine waar je een puntje aan kan zuigen. Zaterdag
presenteerde Mina Saadadi – hoofdredacteur van het in Nederland
gestationeerde Sharzad News – IRAN.. Thomas Bruning, algemeen secretaris
van de Nederlandse Vereniging van Journalisten nam de glossy die werd
uitgebracht als aanvulling op de dagelijkse, online Iran-verslaggeving
van Sharzad in ontvangst. Het is de eerste glossy die in dertig jaar
tijd in het land zal verschijnen. De voorlopig eenmalige, tweetalige
(Farsi/Engels) uitgave met een oplage van 20.000 exemplaren wordt via de
correspondenten van Shahrzad News, zonder censuur, verspreid in Iran.
Maar ook in Nederland, Engeland, Canada, Frankrijk, Duitsland,
Oostenrijk en Dubai komt het nummer uit, gevuld met verhalen over
hedendaags Iran; onderwijs, cultuur, mensenrechten, economie, vrouwen,
liefde. En dat Jon Bon Jovi uit solidariteit een nummer heeft opgenomen
voor het Iranese volk. De glossy komt terecht bij een generatie die nog
nooit iets dergelijks in handen heeft gehad. Saadadi: ‘Het concept
bestaat niet in Iran. Afgezien van de onderwerpen die we aansnijden,
zijn dingen als luxe papier daar onbetaalbaar. Elke vorm van kunst en
cultuur is er sowieso verboden. Een vrouw mag niet zingen in Iran. Een
man mag niet dansen in Iran. Maar wij schrijven erover.’
De volgelingen van ‘deserterende spion’ Saadadi, een
koosnaampje dat de Iraanse overheid eenieder toedicht die zijn mond
opentrekt over ’s lands toestanden, breiden zich uit. In een jaar
groeide het aantal abonnees op de internetuitgave van Sharzad, waaraan
53 vrouwelijke freelancers meewerken die publiceren onder schuilnamen,
van 62.000 naar 80.000. De grootse hausse daarvan kwam na de onrust
tijdens de verkiezingen in juni 2009. Per maand bezoeken 6.000 unieke
bezoekers de site, 80 procent daarvan komt uit Iran. Veel Iraniërs
printen of branden de uitgave om hem zo verder te verspreiden. Saadadi
heeft een weinig hoge pet op van de gespindoctorde internetkentering in
haar geboorteland. ‘Er wordt bijvoorbeeld gesproken van een
Twitterrevolutie in Iran. Haha! Tijdens de ongeregeldheden na het
stemmen, sneden ze de internettoegang gewoon af. Iedereen zat zonder.
Dan valt er weinig revolutionair te doen.’
Kennis is macht, is vrijheid. ‘Als je geen informatie
hebt, verzwak je. We zijn begonnen met het afnemen van enquêtes onder
Iraniërs en peilen hun meningen. Wat ze denken van de toename van het
aantal scheidingen, kinderarbeid, het feit dat de jeugd steeds later
trouwt. Mensen in Iran zijn er niet aan gewend dat hun mening wordt
gevraagd, maar ze werken vaak graag mee. Dat is een geweldige
informatiebron.’ Een groot probleem voor sociologen, politici,
activisten maar ook gewoon de burgers, is dat er weinig demografische
informatie beschikbaar is. ‘70 procent van de inwoners van Iran is onder
de dertig. We hebben alleen geen idee hoe zij omgaan met de beperkingen
die hen worden opgelegd. In het openbaar leven zij een compleet ander
leven dan achter gesloten deuren.’
Voor IRAN. heeft ze Iraniërs die naar het buitenland
zijn gegaan, maar ook Nederlandse schrijvers en wetenschappers gevraagd
hun visie op het land te geven. ‘Ook dat is belangrijk voor Iraniërs, om
te weten wat er in het buitenland over hun land wordt gezegd.’ Ook valt
er te lezen over online dating, dat enorm toeneemt in Iran. ‘Het gaat
er dan met name om dat jonge Iraniërs in contact willen komen met andere
Iraniërs van hun leeftijd die het land hebben verlaten, zodat zij dat
uiteindelijk ook kunnen doen.’ Knappe ayatollah die Saadadi tegenhoudt.
‘Er moeten meer en meer informatiekanalen gebouwd worden. Dat de
informatie die wij ze daar geven steeds verder doorsijpelt, en de
informatie die ze ons geven steeds fijnmaziger zal zijn. Ik ga door
totdat die cirkel rond is.’