Door: Jeroen Kuiper
Gepubliceerd: maandag 17 november 2008 23:59
Update: dinsdag 18 november 2008 10:09
In Berlijn lopen de emoties op sinds duizenden wilde varkens stadsdieren dreigen te worden. ‘Ze zitten zelfs al op de Alexanderplatz.’
Op het moment dat Derk Ehlert de motor van zijn donkergroene volkswagenbusje uitzet, verschijnen ze in de schemering. Twee vrouwtjes en tien babyvarkens. ‘Rustig blijven’, zegt Ehlert, jachtopzichter van de stad Berlijn, terwijl hij uitstapt.
We staan op een parkeerplaats in het Grunewald, een uitgestrekt bos in het westen van de stad. Knorrend omringt het dozijn wilde varkens het busje. ‘De vrouwtjes schat ik op minstens tachtig kilo. Mannetjes worden soms tot 120 kilo zwaar.’ Als ze zien dat Ehlert geen voer bij zich heeft, woelen de varkens met hun snuiten ongestoord verder de grond om, op zoek naar eikels.
Berlijn wordt overspoeld door wilde varkens. Een plaag is het nog niet, maar Ehlert ziet de beesten wel als ‘een probleem’. De 41-jarige ambtenaar heeft een van Berlijns moeilijkere banen: het onder controle houden van het wildbestand én het onder controle houden van de gemoederen van de bevolking. Dat laatste is niet gemakkelijk. ‘Wilde varkens roepen emoties op. Sommige mensen willen dat ze allemaal worden afgeschoten; anderen willen juist dat de varkens beschermd worden.’ Tijdens discussieavonden heeft Ehlert al een paar keer klappen gekregen. ‘Het enige wat helpt, is goede voorlichting geven.’
Vijanden
Ehlert schat het aantal wilde varkens in Berlijn op 7.000. Tendens: stijgend. ‘Elk jaar schieten we ongeveer 2.000 beesten af. Dat is niet eenvoudig, want in stedelijke gebieden mag alleen met een uitzonderingsvergunning gejaagd worden. De kogels zijn niet te onderschatten; ze gaan soms dwars door de beesten heen.’ Volgens Ehlert is het een utopie om te proberen alle varkens uit de stad te verdrijven. ‘Het zijn al lang stadsdieren geworden.’ Niemand hoeft bang te zijn voor de beesten, maar: ‘Het blijft wel wild. Dat betekent dat je bijvoorbeeld nooit pasgeboren wilde varkens moet oppakken, zoals wel eens in een speeltuin is gebeurd waar ze rondliepen. De moeder zal dat als een aanval zien en haar kind verdedigen. Vrouwelijke varkens bijten mensen; de mannetjes vallen met hun grote slagtanden aan.’
Volgens Ehlert neemt het aantal wilde varkens toe omdat de beesten nauwelijks natuurlijke vijanden hebben. ‘De laatste jaren waren de winters erg mild. En natuurlijke vijanden zoals beren en wolven zijn in Berlijn niet te vinden.’ Het leidt ertoe dat de beesten zich thuisvoelen in parken, op schoolterreinen, bij kindercrèches en in de buurt van bejaardentehuizen. Ehlert: ‘Dat zijn allemaal terreinen waar geen honden mogen komen. Wilde varkens haten honden.’
Wilde varkens hebben het goed in Berlijn. Ehlert: ‘Ze wroeten graag in composthopen. En in de zomer is er veel sappigs te eten, wanneer de bossen uitgedroogd zijn en de Berlijners hun tuinen besproeien.’ Omdat Berlijn zo’n groene stad is, kunnen de beesten tot ver in de stad doordringen. ‘We hebben al twee keer wilde varkens op de Alexanderplatz gehad.’ Volgens Ehlert waren de beesten ook al in het Olympisch Stadion. ‘De sportvelden zijn met hekken hermetisch afgesloten, maar dat is voor de varkens geen probleem. Ze lopen gewoon onder de slagbomen bij de hoofdingang door.’
Alleen wanneer wilde varkens zich in het nauw gedreven voelen, gaan ze tot de tegenaanval over. Dat ondervond een maand geleden een jager net buiten Berlijn, die er eentje had aangeschoten. De jager vervolgde het gewonde beest in een maisveld. Daar viel het varken de jager aan, die aan een slagaderlijke bloeding stierf. Zulke gebeurtenissen zijn volgens Ehlert echter uitzondering: ‘Ik zou niet weten wanneer in Berlijn iemand door een wild varken is gedood.’
Wasberen
Niet alleen wilde varkens behoren tegenwoordig tot het straatbeeld, ook steeds meer vossen, wasberen en marters verschijnen in Berlijn. Marters verstoppen zich graag onder de motorkap van auto’s, waar ze soms kabels doorbijten.
Het aantal vossenhollen in Berlijn schat Ehlert op 1.600. ‘In dit flatgebouw huisde een tijdje een vos op de vijfde verdieping in het herentoilet’, vertelt Ehlert. ‘Waarom ook niet? Er was fris water, er waren geen storende honden, het was er warm en droog.’
Aan de andere kant van de stad heeft een hotel aan de Alexanderplatz een andere bijzondere bewoner: een wasbeer woont al maandenlang in de parkeergarage. Maar, weet Ehlert: ‘Wasberen hebben het niet zo zwaar als vossen en wilde varkens. Ze hebben van die lieve kinderoogjes.’