Door: Edwin Schoon
Gepubliceerd: dinsdag 29 januari 2008 22:21
Update: zondag 10 februari 2008 21:42
Successcout Piet de Visser (73) heeft grote voetballers op het internationale toneel gekregen. Tijdens de Afrika Cup is hij weer gefocust op een nieuwe Touré of Ronaldo.
Bij het zwembad van het Erata Hotel in Accra zit Piet de Visser aan een grote tafel bij het flatscreen, als een gastheer. ‘Hier kijken we alle wedstrijden met de scouts. Eigenlijk ben ik in het dure Labadi Beach Hotel geboekt maar ik zit liever tussen de jongens.’
De jongens zijn scouts van Chelsea, Manchester United, Real Madrid, Juventus en vele Franse clubs, casual geklede blanke mannen tussen de 25 en 45 jaar. Langzaam druppelen ze binnen, terwijl Zuid-Afrika en Angola zich klaarmaken voor de wedstrijd.
De Visser, officieel op de lijst als PSV-scout, vormt hier de uitzondering. Zijn hartelijkheid is aanstekelijk: ‘Drink je ook wijn?’. Maar het respect is voelbaar. Hier zit de ‘Grand Old Man’. De man die Ronaldo, Alex en Gomes ontdekte. De man die Salomon Kalou, Yaya Touré, Kolo Touré en Aruna Dindane al goed kende toen ze nog maar dertien jaar waren. De man die, het is publiek geheim - Chelsea-eigenaar Roman Abramovitsj van adviezen voorziet. De foto van het tweetal op het jacht van de puissant rijke Rus, die de Volkskrant op 20 april 2005 publiceerde, is legendarisch. De man die al vele operaties onderging, om tumoren te laten verwijderen. Die continu pijn heeft. Maar die hier wel zit, tijdens de Afrika Cup. En niet op halve kracht. Maar vol passie en energie, zonder pretentie.
Op een leeg vel schrijft hij snel de rugnummers in de juiste formatie, om er later de namen aan toe te voegen. Scouten is niet alles wat hij doet. ‘Vandaag bezocht ik een paar families van jongens die het in Europa niet gered hebben. Dan geef ik schoolgeld voor hun broertjes en zusjes.’ Hij komt al vijftien jaar bij een voetbalschooltje vijftig kilometer van Accra. ‘Ik breng altijd ballen en shirtjes, zijn ze verschrikkelijk blij mee.’
Hij kent Afrika, dat blijkt uit alles. ‘Je moet in West-Afrika zijn voor spelers. Noord-Afrikanen zijn zeer gehecht aan hun cultuur. Spelers uit zuidelijk Afrika missen vaak het fysiek. De West-Afrikaan past zich snel aan, heeft de fysieke power. En het zijn winnaars. Hier moet je zijn. In Ghana, Ivoorkust, Nigeria.’
De Visser bestelt niets te eten: ‘Ik heb een buis.’ Hij maakt een gebaar van zijn keel naar zijn buik. ‘En mijn maag is weg. Dus dat eten valt bovenop mijn darmen.’ De pijn is er continu, vooral als het koud is. ‘Daarom zit ik elke winter in Brazilië en Afrika. Maar rode wijn spoelt de boel schoon.’ Zijn vrouw reist nooit mee, vanwege haar gezondheid. Ik vind het moeilijk haar achter te laten. Maar dit moet ik gewoon doen, dit is mijn leven.’ Het is geen klaagzang. Het zijn de feiten. ‘Ik ben de enige scout zonder computer. Mijn vrouw zet alles in de computer of haalt het er weer uit.’
Hij beoordeelt spelers op vijf punten: techniek, tactiek, fysiek, mentaliteit en karakter. Het resultaat is één grote brij aan streepjes, rondjes en krasjes. ‘Niemand kan hier wijs uit, maar voor mij is het goud waard. Een speler moet langdurig op alle onderdelen hoog scoren, pas dan komt hij in beeld.’
Wat De Visser onderscheidt van de rest, volgens De Visser, zijn drie zaken. Hij volgt spelers lang. Vaak al vanaf hun veertiende. Ook blijft hij vaak het hele toernooi, waar anderen naar huis gaan.
En hij kijkt verder dan het voetbal. ‘Ik ga altijd met de familie praten. De mens achter de speler is cruciaal.’ Ook ziet hij veel trainingen en soms gaat hij zelfs naar spelershotels. ‘Gewoon om te observeren. Dan kun je echt veel zien. Hoe gedraagt iemand zich daar? Hoe gaat hij met zijn medespelers om?’Nog meer in detail wil hij niet treden. ‘Dat is ook een beetje het geheim van de smid, hè’, zegt hij lachend. Met andere scouts wordt veel gepraat. ‘Maar wat ik echt van een speler vind, hou ik voor mezelf.’
Velen redden het niet. Dat is hard. ‘Soms zit mijn symphatie in de weg. Maar eerlijkheid is voor zo’n jongen ook het beste. 90 procent van de zestienjarige toptalenten redt het niet. Vaak zit het in de kop. En in hun vermogen zich aan te passen. En hoe ze met weelde om weten te gaan. Adriano van Inter, supertalent, kon het niet aan.’
Dan is er nog zijn scherpe blik. ‘Iedereen heeft talenten. Ik zie het gewoon heel snel. Dat heb ik altijd gehad. Eén aanname of passeerbeweging vertelt mij zoveel.’
Zijn mooiste ontdekking blijft Ronaldo. ‘Ik zag hem op een jeugdtoernooi in Saint-Brieuc. Hij was zestien, maar speelde niet geweldig. Toch zag ik iets. Bij navraag bleek hij vijf kilo te hebben verloren door diarree. Toen ging ik trainingen volgen. Allemaal. De eerste klik was op een schot van hem. Daarna kwam het passeren. Dat was zo anders. Hij was zijn tegenstanders kwijt. Helemaal kwijt.’
Het ergste voor De Visser is als een talent niet aan spelen toekomt. Of op een verkeerde plek wordt gezet. ‘Dat gebeurt zo vaak. Doodzonde.’Bij Zuid-Afrika valt een prachtig doelpunt van Elrio van Heerden op. Bij Angola valt Zé Kalanga goed in. Maar de echte uitkomsten houdt hij voor zichzelf. Net als de rekening. ‘Op mijn 73e heb ik nu de positie bereikt dat ik me financieel een stuk minder zorgen hoef te maken. Ik wil dat anderen daar in delen. Mag ik?’