Door: Geert Jan Hahn
Gepubliceerd: donderdag 24 april 2008 23:59
Update: vrijdag 25 april 2008 00:03
Eindelijk. Het Surinaams voetbalelftal heeft een
mental coach. Bouke de Boer stapt morgen op het vliegtuig om de
Suriboys bij te staan in twee WK-kwalificatieduels met buurland Brits
Guyana. DE Bouke de Boer? Jazeker, de mental coach van Rita Verdonk en
de Nederlandse hockeyheren. En passant, zo vertelt De Boer, zal hij op
Surinames nationale tv namens Nederland excuses aanbieden voor 300 jaar
slavernij. ‘Veel Surinamers hebben nog steeds last van dat verleden.
Dat heb ik persoonlijk ervaren.’
De Nederlandse regering heeft bij monde van minister Van Boxtel in
1992 al haar excuses voor de slavernij aangeboden. ‘Oprechte spijt’,
verwoordde Van Boxtel toen. Maar De Boer zegt: ‘Ik vind dat wij tot op
een bepaalde hoogte nog schuld hebben in te lossen. De Nederlandse
politiek heeft niet het besef hoe diepgeworteld de voormalige slavernij
nog in de Surinaamse gemeenschap zit. Ik ga de Surinamers ook vragen
wat er moet gebeuren om het ‘in balans’ te brengen.’ Hij zal ‘sorry’
zeggen, vertelt hij. En uit zijn ervaring als therapeut weet hij dat
‘sorry’ soms genoeg is.
De Boers hulp voor het nationaal elftal van Suriname is puur
vrijwilligerswerk. Het wordt ‘een pittige klus’, vertelt hij op het
stenen terras van het Nederlandse Trainingsinstituut voor
Neuro-Linguïstisch Programmeren in Limmen, waarvan hij
eigenaar-directeur is. ‘Onze tegenstanders hebben dubbele paspoorten en
maken dus gebruik van allerlei Britse voetballers.’
De 60-jarige Noord-Hollander was al vijftien keer in Suriname, vorige maand voor het laatst, ter ere van het tienjarig jubileum van het gebruik van zijn methodiek. Het was vanwege een televisieoptreden dat hij gepolst werd om voor de Surinaamse voetbalbond te werken.
De Boer: ‘Goh, u doet dus de mentale begeleiding bij de Nederlandse hockeyheren’, zei de presentator. ‘Dan kunt u dat ook wel voor ons nationale voetbalteam doen.’
Ik begon een beetje te lachen en legde uit dat een voetbalclub heel dicht bij mijn huis ook wel mental coaching kon gebruiken (AZ, red.).
‘Maar stel nou dat ze u voor Suriname vragen?’, spoorde de presentator aan. ‘Dan zeg ik ja, was mijn antwoord.
Richt die man zich ineens op de camera: ‘Nou beste kijkers en bestuursleden, u hoort het: Bouke de Boer, mental coach van de Nederlandse hockeyploeg, zegt ja.’
Daar ging de Surinaamse voetbalbond op in. Maar zo’n bestuurslid zei gelijk dat er met een begroting werd gewerkt van 900 Amerikaanse dollar. Oftewel, leuk dat je er bent, De Boer, maar wij hebben geen geld en werken alleen met vrijwilligers. Toen vroeg ik of hij er nog één bij zou willen hebben.’
De Boer gaat verdeeld over twee periodes van twee weken en tien dagen aan de slag met de Surinaamse voetbalselectie. Hij krijgt te maken met een structureel probleem; voetballers die afkomstig zijn uit een gebroken gezin. Een nieuwe en onbekende ervaring . ‘Ik heb begrepen dat er van de 24 spelers nog maar vier thuis wonen, althans met een vader en een moeder. Dat is wat anders dan die hockeyers, waar alle vaders en moeders nog bij elkaar zijn.’
‘Weet je, ik heb inmiddels alles meegemaakt. Een vrouw die zegt dat ze 36 is, haar zoon negentien, en dat haar vader ook de vader van haar zoon is. Zulke dingen. Maar met alle respect: zo’n ‘massaal’ probleem, al die gebroken gezinnen bij elkaar, dat maak je in Nederland niet mee.’
Hoe pakt De Boer dat aan? ‘Je hebt je verantwoordelijkheid te nemen, dat is mijn belangrijkste les. En dan ga je met metaforen werken, de indirecte boodschap. Hoe ga je om met een vliegtuigramp? Dat bepaal jij. Je moet ze aanspreken op het onbewuste.’
Ook al vliegt De Boer morgen voor de zestiende keer naar Suriname, zijn liefde en rechtvaardigheidsgevoel voor het land kan hij nog steeds niet goed verklaren. ‘Vanaf mijn zestiende wil ik al naar Suriname. Mijn beste vriend was de eerste creoolse bewoner van Schoorl. En bij AZ, dat hoorde ik achteraf, was ik een soort vaderfiguur voor de creoolse spelers. Ik denk nog elke dag aan Fred Patrick, die helaas overleden is bij de SLM-ramp. Mijn appartement in Suriname is vlakbij het kerkhof. Als ik er ben, rijd ik er bijna elke dag langs. Dan flitst hij automatisch door mijn gedachten heen. ’
‘Maar wat is nou in godsnaam die verbondenheid die ik heb? Ik heb geen idee. Er is iets waardoor ik elke keer weer trek heb. Ik zou er nooit willen wonen, geen denken aan. Maar ik voel dat ik daar iets te doen heb.