Door: Simon Kuper
Gepubliceerd: maandag 7 december 2009 22:53
Update: maandag 7 december 2009 23:04
Het team en de wereldster hebben elkaar nodig. Dus doet Barcelona van alles om het Lionel Messi naar de zin te maken. Zijn contractverlenging is pas het begin.
Een onbekende verdediger uit Almeria schopt Lionel Messi onderuit. De kleine Argentijn met zijn bruine bloempotkapsel is niet gewond en staat weer op met zijn gezicht in de gebruikelijke plooi. Ondanks dat maakt de helft van het Barcelonateam de schuldige voor rotte vis uit.
Barcelona heeft een strategie waar het Messi betreft. De club is de trotse eigenaar van de Europese Voetballer van het Jaar: de 22-jarige Messi won vorige week dinsdag de Gouden Bal. Maar ze weten ook dat zulke dingen vaak van korte duur zijn. In de afgelopen decennia heeft Barcelona twee maal de beste jonge voetballer van het jaar geproduceerd: eerst Diego Maradona en daarna Ronaldinho. Beide spelers waren ook zo weer weg. Bij recente bezoekjes aan Barcelona heb ik clubofficials en een adviseur van Messi gevraagd wat hun strategie is om Messi de komende tien jaar in Barcelona te houden en goed te laten presteren.
Training te makkelijk
Het is niet eenvoudig om Messi te laten schitteren. Hij blinkt maar zelden uit als hij voor Argentinië speelt. Een van zijn vroegere jeugdtrainers zegt dat hij is als een hoogbegaafde leerling die zich tijdens de les verveelt. Messi vindt zelfs de trainingen van het eerste elftal zo makkelijk dat hij er soms met z’n gedachten niet bij is. Johan Cruyff, de nestor van Barça, zegt dat het gevaar dreigt dat Messi z’n interesse verliest nu z’n contract tot 2016 verlengd is. Het is lastig om te raden wat er in het hoofd onder de bloempot omgaat; Messi is niet bepaald een prater.
Zijn teamgenoten snappen hem wel. Ongeveer in 2003 kwam de eigen kweek van Barcelona bij elkaar; ze hadden ontdekt dat ze de laatste tijd geen grote prijzen meer gewonnen hadden en besloten geen egocentrische sterspelers meer te tolereren. Ze zouden zelf wel bepalen wat er in het team gebeurde. Dus toen Ronaldinho en Deco een hoek van de kleedkamer tot Latijns-Amerikaans terrein verklaarden en de tiener Messi bij hun clubje betrokken en hem mee uit vroegen, tekenden ze hun doodsvonnis.
Joan Oliver, de hoogste baas van Barça, zegt dat de belangrijkste reden om het duo te verkopen was dat Messi de aanvoerder van het team moest worden: ‘Het idee was: er is een tijdperk afgesloten en er begint een nieuw. In dat nieuwe tijdperk is er een grote rol weggelegd voor Xavi en Andres, maar de grootste rol is voor Messi.’
Het hele team van Barcelona steunt Messi. Pep Boade, hoofdscout van Barcelona, vertelde me dat Josep Guardiola, de trainer, een ‘Messi-strategie’ had ontworpen. Als John Terry Messi schopt, zal het hele team hem beschermen.’
Gouden Bal
Oliver beschrijft de opzet als volgt: ‘Je moet tot op zekere hoogte het team rond hem bouwen. Maar je moet hem tegelijkertijd duidelijk maken dat hij het team nodig heeft. Je biedt hem de beste omstandigheden in de voetbalwereld. En zolang dat zo blijft, kan hij moeilijk weggaan.’ Pablo Negre, commercieel directeur van het Leo Messi Management, zegt dat Messi dat begrijpt: ‘Als hij niet met die jongens zou spelen, zou hij ook nooit de Gouden Bal winnen.’
Het hoort ook bij de opzet dat de grote individualist als teamspeler leert te spelen. Afgelopen jaar vertelde Frank Rijkaard, toen manager van Barça, me: ‘Ik heb wedstrijden meegemaakt waarin het leek of hij negentig minuten in zijn eentje tegen elf speelde en hij steeds maar werd geschopt. Toch wonnen we maar met 1-0, of we speelden 0-0 of we verloren. Hij ging vooruit door te gaan afwisselen: de ene keer dribbelen, de andere keer terugspelen en diep gaan. Hij werd steeds effectiever door minder te doen.’
Aantrekkelijke stad
Maar de Messi-strategie gaat ook op buiten het voetbalveld. Toen ik Oliver naar zijn strategie vroeg, lachte hij en zei: ‘Het belangrijkste is dat hij gelukkig moet zijn.’ Hij gebaarde naar het zonnige terras waar we laat in november nog buiten zaten, met uitzicht op de stad, en zei: ‘Iemand zou eens een onderzoek kunnen doen naar de relatie tussen klimaat en voetbalclubs. Ik kan me geen aantrekkelijkere stad voorstellen dan Barcelona.’
Het lijkt er op dat Messi het daar mee eens is. Negre zegt: ‘Messi voelt zich thuis in deze stad. Hij is van plan hier de rest van zijn leven te blijven. Maar je weet nooit hoe je carrière loopt.’
Tot nu toe werkt de Messi-strategie. Hij heeft al meer in het clubvoetbal bereikt dan Maradona ooit heeft gedaan. ‘Ik ga niet vaak uit. Ik vind het prettig om alleen thuis te zijn’, zegt hij; twee zinnen die Maradona nooit heeft uitgesproken. Maar toch toch zal de strategie vast nog wel eens op de proef gesteld worden.