Door: Simon Kuper
Gepubliceerd: maandag 8 februari 2010 22:24
Update: maandag 8 februari 2010 22:24
De kredietcrisis heeft ’t voetbal een zware slag toegebracht. Maar dat is niet de belangrijkste reden waarom er steeds minder transfers zijn.
De algemeen directeur van Ajax, Rik van den Boog, ging laatst eens aan het rekenen met betrekking tot de transfers van de club. Het resultaat was een schatting dat maar zo’n 8,3 procent van de voetballers die Ajax de laatste tien jaar had aangekocht een succes was geworden. Bij de andere Nederlandse clubs is de uitkomst nog slechter, volgens Van den Boog.
In januari hebben de Europese clubs in de transfer window nauwelijks een cent uitgegeven. De Engelse clubs gaven 34 miljoen euro uit aan nieuwe spelers, het laagste bedrag sinds januari 2003. De Duitse, Spaanse en Franse clubs besteedden er zelfs nog minder geld aan. De kredietcrisis heeft het voetbal een zware klap toegebracht. Maar dat is niet de belangrijkste reden: transfers zijn niet meer in de mode. We kunnen een paar conclusies trekken uit de januariuitverkoop:
Conclusie 1
Zelfs in het voetbal kan er niet meer ongelimiteerd geleend worden. De Engelse en Spaanse clubs samen hebben alleen al een schuld van zeven miljard euro. Tijdens de kredietcrisis hebben de banken en lokale overheden pas laat doorgekregen dat voetbalclubs een enorm financieel risico vormden en ze zijn toen gestopt met ze geld te lenen. Nu weigeren de Spaanse banken een club als Valencia nog meer krediet; de club heeft nu al een schuld van 423 miljoen euro, die ze waarschijnlijk nooit meer terug kan betalen. In Engeland hebben de bankiers Portsmouth en zelfs Liverpool om terugbetaling van hun lening gevraagd.
Conclusie 2
De clubs die op winst uit zijn, zoals Liverpool en Manchester United, hebben maar zelden het geld om spelers te kopen. Voetballers zijn te duur: er is grote kans dat ze meestal meer kosten dan ze uiteindelijk voor de club waard zijn. Clubs als Real Madrid kijken neer op het maken van winst en betalen wat er maar voor nodig is om een speler binnen te slepen. Dus kunnen clubeigenaren die ook zakelijk willen zijn, de strijd nooit winnen.
Conclusie 3
Heel belangrijk: transfers raken uit de mode. Zelfs het aantal officials dat gelooft dat het kopen van spelers hun team verbetert, is aan het slinken. Dat komt ook omdat de succesvolste clubs van Europa: Barcelona, Chelsea, Arsenal en Manchester United er niet zo in geloven.
Chelsea en United hebben sinds 2006 maar weinig veranderingen in de kern van het team aangebracht; de enige uitzondering is de aankoop van Ronaldo door United. De officials van Chelsea zeggen graag dat 99 procent van het aannamebeleid bestaat uit beslissen wie je niet moet aantrekken. Mike Forde, performance director van de club, geeft het voorbeeld van het Boston Red Sox-honkbal- team, dat ooit eens de scout-van-het-jaar prijs toekende aan iemand die geen enkele speler naar ze toe had gestuurd.
Ivan Gazidis, algemeen directeur van Arsenal, merkt op dat transfers de rust in een team verstoren. Arsenal houdt er niet van om spelers te kopen die eerst tijd nodig hebben om zich aan te passen en dan ‘misschien en misschien ook niet 5 of 10 procent beter zijn dan de spelers die we al hebben’.
Een soortgelijke redenering komt van een Barcelona-official die tegen transfers pleit op basis van de zogenaamde ‘één-seconde-regel’. Hij legt uit: ‘Als een speler een extra seconde nodig heeft om vast te stellen welke speler er op de bal staat te wachten, kan dat ’t verschil tussen winnen en verliezen betekenen.’ Een team dat op elkaar ingespeeld is presteert beter en dus koopt Barcelona maar zelden spelers.
Het zijn juist de minder succesvolle clubs die geobsedeerd zijn door transfers. Real Madrid, Manchester City, de Spurs en Newcastle maken belachelijke blunders die alle anderen aan het denken zetten.
Conclusie 4
Transfers zijn maar zelden nuttig. Stefan Szymanski van de Cass Business School in Londen maakte een analyse van veertig Engelse clubs tussen 1978 en 1997. Hij ontdekte dat het geld dat ze aan transfers uitgaven maar voor 16 procent hun positie in de competitie verklaarde.
Het bedrag dat ze uitgaven aan spelerssalarissen bepaalde hun uiteindelijke positie. In de top van het voetbal gaat men steeds meer naar data kijken en merkt deze correlaties dus ook vaker op.
Conclusie 5
Door de media worden de fans met hun neus op de economische werkelijkheid gedrukt. Vroeger kochten ze onder meer spelers om positief in het nieuws te komen. De foto’s van een clubvoorzitter met zijn arm rond de schouders van de een of andere, geruststellend dure, buitenlandse speler die net bij de club getekend had, gaven aan dat de club ambities had. Maar nu kun je bijna per uur bijhouden hoe de financiën van een club er voor staan. Dus begrijpen de fans ook wel dat de clubs moeten bezuinigen. De supporters leren denken als zakenanalisten.
Toch doen de meeste media nog steeds alsof de transfers van belang zijn. De hele winter door kwamen de voetbalwebsites met de traditionele ’transfergeruchten’: wie stond er op het punt om wie te kopen?
Deze verhalen deden verrassend veel denken aan de geruchten over de niet-bestaande massavernietigingswapens in Irak. De kranten zijn gewend de transfermarkt te gebruiken voor de verkoop. Nu dreigen ze zelfs dat hulpmiddel kwijt te raken.