Door: Geert Jan Hahn
Gepubliceerd: donderdag 11 maart 2010 00:49
Update: donderdag 11 maart 2010 00:34
Rusland doorliep op de Spelen van Vancouver de slechtst denkbare generale repetitie. En dus moeten er koppen rollen, vindt het Kremlin.
Ze zijn niet te benijden, het illustere twee-handen-op-één-buik-duo Vladimir Poetin en Dmitri Medvedev. Rusland, ooit ongenaakbaar in wintersporten, zette op de Spelen in Vancouver zijn slechtste prestatie in bijna honderd jaar neer. Met slechts drie gouden medailles (en vijftien in totaal) eindigde het land zelfs onder Nederland, en dus buiten de toptien. Vooral het niet behalen van ingecalculeerde gouden medailles, zoals die van kunstrijder Jevgeni Ploesjenko of van de mannenijshockeyers, leidt tot felle reacties vanuit het Kremlin.
Er moeten koppen rollen, liet Medvedev vorige week weten. ‘De verantwoordelijken moeten hun moed tonen en opstappen. Lukt dat niet, dan zullen we ze een handje helpen.’ Poetin, zelf een fervent atleet en eigenaar van de zwarte judoband, eiste een grondig onderzoek. Tot nu toe heeft alleen Leonid Tjagasjev, in Vancouver nog voorzitter van het Russisch Olympisch Comité, besloten terug te treden.
Sotsji
Niet alleen alle belangrijke sportbobo’s moeten verdwijnen, ook de aanpak moet anders. Het tweetal is zeer ontevreden over de beleidsuitvoering van het ministerie van sport, dat anderhalf jaar geleden nog een complete revisie onderging. En over vier jaar organiseert Rusland zelf de Winterspelen in Sotsji. Nog zo’n resultaat zou niet alleen opnieuw een sportieve nederlaag zijn, maar ook schadelijk voor de uitstraling van de Oost-Europese grootmacht. Wat weer wordt gezien als het gevolg van slecht beleid. Gezichtsverlies is het laatste wat Poetin wil. Hij is erop uit om na zijn termijn als premier weer ‘gewoon’ president te worden en zich in 2014 als grote man en organisator achter de Spelen aan de Zwarte Zee te laten betitelen.
Maar wat moet er precies anders? En hoe ‘eenvoudig’ is het hervormingen door te voeren die ongetwijfeld tot betere tijden gaan leiden?
Medvedev heeft één van de probleempunten al zelf aangestipt. ‘We zijn van onze oude Sovjetschool afgestapt, maar zijn vergeten om een moderne Russische versie te ontwikkelen, ondanks het feit dat het bedrag dat we tot dusver hebben geïnvesteerd, exorbitant hoog is.’ Poetin voegde daar afgelopen vrijdag aan toe dat de investering voor Vancouver (86,5 miljoen euro) vijfmaal hoger lag dan wat was vrijgemaakt voor Turijn. ‘Weggegooid geld’, zei de premier met een strak gezicht.
Dat Poetin en Medvedev toch nog meer overheidsgeld in de Russische sportwereld zullen pompen, spreekt echter voor zich. Ze doen niet anders. Denk aan Guus Hiddink als bondscoach, denk ook aan Dick Advocaat op clubniveau – Poetin is een groot fan van Zenit Sint Petersburg. Succes is te koop, in hun ogen. Zo maakt komend weekend voor het eerst een Rus, Vitali Petrov, zijn opwachting in het circus van de Formule 1. Met dank aan wederom Poetin, die goed bevriend is met vader Petrov, en de coureur namens Renault met overheidsgeld bijstaat.
Geen talent
Wat de wintersporten betreft is het effect vooralsnog uitgebleven. En dus zullen er weer potjes worden vrijgemaakt voor nog betere accommodaties en trainingsfaciliteiten. Maar resultaten zijn ook afhankelijk van het talent dat er is. En volgens Vitali Mutko, de minister van Sport die het zwaarst onder druk van zijn opperbevelhebbers staat maar vooralsnog niet is bezweken, ligt daar de pijn; het talent is er nog niet. De Russen moeten geduld hebben. ‘Het zal zes tot acht jaar duren voordat een nieuwe generatie van olympische atleten klaar staat’, aldus Mutko. ‘We zullen wel weer successen gaan behalen, maar zeker niet eerder dan in 2018.’
De uitspraken van Mutko herbergen een kern van waarheid. De minister van Sport kan zich baseren op de visie van George Steinbrenner. In eerste instantie een zakenman en eigenaar van de New York Yankees, maar daarnaast ook lid van het Amerikaans Olympisch Comité (USOC) én een patriottische Amerikaan.
Steinbrenner kon het 22 jaar geleden niet aanzien dat de VS hun eigen debacle beleefden op de Winterspelen van Calgary, met slechts zes medailles – alle in het kunstrijden en schaatsen. Daarop kondigde hij een persconferentie aan en liet aldaar weten het schandalig te vinden onder welke condities de Amerikaanse atleten zich hadden voorbereid. Later presenteerde hij een rapport (en een cheque uit eigen broekzak ter verbetering van de faciliteiten), en overtuigde het USOC om volgens die voorwaarden te gaan werken.
Het gevolg? De VS konden mondjesmaat een stijgende lijn waarnemen. Elf medailles in 1992, dertien in 1994 en 1998, en liefst 34 in 2002. Maar het ultieme hoogtepunt beleefde Steinbrenner drie weken terug. Op die dag won de Amerikaanse equipe zes medailles, en klonk drie keer The Star-Spangled Banner.
Tijd is dus Ruslands grootste vijand in aanloop naar Sotsji. En een Steinbrenner-scenario zal onaanvaardbaar zijn voor Poetin, die met zijn eigen olympische wintersucces wil strijken. Maar voorlopig heeft de Russische sportwereld de premier in een houdgreep. Eén waar Poetin wellicht niet op tijd uit zal komen.