Door: Iwan Tol 
Gepubliceerd: donderdag 2 september 2010 23:11
Update: vrijdag 3 september 2010 08:19
Arnhemmer Theo Janssen, opgegroeid in achterstandswijk Broek, hoopt tegen San Marino zijn vierde interland te spelen. De weg daarheen was vol hobbels en incidenten.
Toen Theo Janssen te horen kreeg dat hij was geselecteerd voor de interlands tegen San Marino en Finland, belde hij direct met Binni Klaver. Klaver werkte zeventien jaar lang als accommodatiebeheerder op het trainingsonderkomen van Vitesse, maar raakte vorig jaar zijn baan kwijt bij een bezuinigingsoperatie van de club. Nu werkt hij als taxichauffeur. ‘Jij gaat mij toch wel naar Huis ter Duin brengen hè? vroeg Theo. Mooi dat hij op zo’n moment, toch een hoogtepunt in zijn carrière, aan je denkt’, glundert Klaver. ‘Dat typeert Theo. Die voelt zich nergens te groot voor.’
‘Een volwassen kind’ noemt Klaver de voetballer die tien jaar (1998-2008) voor Vitesse voetbalde, een halfjaartje voor RC Genk uitkwam (2003) en sinds 2008 voor landskampioen FC Twente speelt. Andere typeringen voor Janssen zijn: ‘een open boek’ (Theo Bos), ‘een straatrakker’ (Sef Vergoossen) en jeugdwerkster Betsy Jansen van het buurthuis in de Arnhemse wijk Broek zegt: ‘Gewoon, Theo was Theo. Hij was nogal, eh, aanwezig.’
Niet uitgedaagd
Allemaal zijn ze trots op het feit dat Janssen het nu tot international heeft geschopt bij de vice-wereldkampioen. Tegelijk tekent Klaver aan: ‘Dat had-ie natuurlijk al vier jaar eerder moeten zijn. Dan had Theo nu een WK achter zijn naam staan.’
Tegen San Marino hoopt Janssen (29) vanavond echter pas voor de vierde keer speelminuten te maken. Bondscoach Bert van Marwijk verkoos hem boven Stijn Schaars van AZ en daarmee lijkt de voetbalcarrière van Janssen nu eindelijk tot volle wasdom te komen. Altijd al gold Janssen als een groot talent. ‘De vraag was heel lang: wat gaat hij met dat talent doen?’ zegt Theo Bos, de huidige trainer van Vitesse, die Janssen als jeugdspeler onder zijn hoede had. Lange tijd luidde het antwoord op die vraag: veel te weinig. Bos: ‘Bij Vitesse ging het hem veel te gemakkelijk af. Hij werd niet uitgedaagd.’ Klaver: ‘Als Theo twee wedstrijden op de bank zat, dan begon het stadion al te morren. De week erop stond-ie er weer in. Daar kon je de klok op gelijk zetten. Theo behoorde tot de inboedel van de club.’
Tegenover de complimenten over de fenomenale trap met zijn linkerbeen, stonden de twijfels over de levenswijze van Janssen. Vaak was hij veel te dik en regelmatig werd hij in het uitgaansleven gezien. En dat hij een pakje sigaretten per dag wegpafte, droeg ook al niet bij aan een gezond imago. Bos: ‘Ik heb wel eens wat gezegd van dat roken, maar Theo doet wat-ie wil. Het is mij niet gelukt hem er vanaf te brengen, maar wat dat betreft bevind ik me in goed gezelschap. Steve McClaren is het ook niet gelukt.’
En dan waren er de talloze incidenten. Een vechtpartij bij een amateurwedstrijd van zijn broer (Janssen: ‘Toen ze aan mijn vader kwamen, ben ik het hek overgegaan. Die jongen heeft een paar tikken gehad’), een schorsing van de KNVB toen hij als speler van Jong Oranje zijn teamgenoot Peter Wisgerhof in het water duwde (Wisgerhof: ‘We liepen door de haven en ik zei tegen hem dat-ie dat toch niet durfde. Ja, toen ging ik erin’) en, het bekendste incident, het auto-ongeluk waarbij Janssen als bestuurder met te veel alcohol op achter het stuur zat. Jeugdwerkster Betsy Jansen: ‘Het zijn van die momenten dat ik denk: Theo, had nou even nagedacht.’
Een groot deel van zijn misstappen is terug te voeren op zijn jeugd in de achterstandswijk (Janssen spreekt zelf liever van een volkswijk) Broek in Arnhem. De werkloosheidscijfers zijn hoog in Broek; het opleidingsniveau laag. De omgangscode in de wijk is even simpel als helder: wie wordt geslagen, slaat terug. Precies zoals Janssen deed bij de amateurwedstrijd van zijn broer, toen zijn vader in het nauw werd gedreven. Betsy Jansen: ‘Doe je dat niet, dan delf je het onderspit. Zo gaat dat. Maar als voetballer moest Theo zich natuurlijk inhouden. Hij had plotseling een voorbeeldfunctie. Ik heb de indruk dat hij nu vaker tot tien telt. Bovendien is hij vader. Dat scheelt.’
Bos: ‘Het voetballen is zijn redding geweest. Ik kan niet met zekerheid zeggen dat het slecht met hem was afgelopen, maar de kans daarop was zeker aanwezig.’
Sef Vergoossen: ‘In elke spelersgroep kun je zo een paar spelers aanwijzen waarbij het vroeg of laat fout gaat. De één is rustig, de ander rusteloos en roekeloos. Dat zit in het karakter opgesloten. En wat Theo betreft, dat karakter is grotendeels gevormd op straat. Dat hij met alcohol op een ongeluk veroorzaakte, past precies in die lijn. Als trainer kun je in dat soort gevallen alleen maar proberen zoveel mogelijk schade te voorkomen.’
Volwassener
Dat Janssen nu alsnog zijn belofte als voetballer lijkt in te gaan lossen, komt volgens alle betrokkenen door zijn transfer naar FC Twente, twee jaar geleden. Door de vertrouwde omgeving van Arnhem achter zich te laten, is hij op het veld volwassener geworden. Vergoossen: ‘Dat zag je bij Genk al. Hij kwam tien kilo te zwaar aan, maar vertrok na een halfjaar superfit weer uit België. Tot dan toe vond hij voetballen vooral leuk. Bij Genk kreeg hij door dat het een beroep is.’
Bos: ‘Bij Vitesse was hij de grote man, vaak nog terecht ook. Bij FC Twente was hij slechts één van de velen en moest hij alles uit de kast halen om te overleven. Ik weet zeker dat als Theo bij Vitesse was blijven hangen, hij nooit het Nederlands elftal had gehaald.’