Het is hoog tijd dat we het klimaat gaan sturen

Door: Marcel Hulspas
Gepubliceerd: maandag 12 november 2007 22:28
Update: maandag 12 november 2007 22:28

Het broeikaseffect lijkt onomkeerbaar. Tijdens een bijeenkomst dit weekeinde riepen vijftig vooraanstaande klimatologen de wereld op serieus na te denken over ingrijpende maatregelen.

‘Vijf jaar geleden had ik dit een volstrekt onjuiste aanpak gevonden.’ Klimaatonderzoeker James Anderson van de Universiteit van Harvard is ‘om’. En hij is niet de enige. Tijdens een besloten bijeenkomst van vooraanstaande klimaatdeskundigen dit weekeinde in Cambridge, Massachusetts, bleek dat veel van zijn collega’s ernstig geschrokken zijn van de meest recente ontwikkelingen.

Ten eerste het versnelde smelten van de Noordpoolkap, ten tweede de waarschuwing van het Internationaal Energie Agentschap dat de uitstoot van CO2 veel sneller stijgt dan was voorzien. Het voortbestaan van de Noordpool hangt aan een zijden draadje, hield Anderson zijn gehoor voor, ‘en daarom denk ik dat we dringend onderzoek moeten doen naar geo-engineering.’

Geo-engineering is het direct en langs technologische weg ingrijpen in het mondiale klimaatsysteem om het broeikaseffect te verminderen. Bijvoorbeeld door het tegenhouden van zonlicht met behulp van schermen in de ruimte of door het dumpen van ijzer in de oceanen, waardoor daarin meer fytoplankton ontstaat dat vervolgens meer CO2 opneemt. Een derde vaak gesuggereerd voorstel is het verspreiden van stofdeeltjes in de hoge atmosfeer, waar deze, net als vulkanisch stof, voor een verkoelend effect kunnen zorgen.

Dergelijke voorstellen werden tot voor kort met grote argwaan bekeken. Veel onderzoekers vreesden dat gespeculeer over snelle oplossingen de politiek alleen maar aanzet om nog minder te doen; anderen wijzen erop dat we nog te weinig weten van het klimaat om de gevolgen van dergelijke ingrepen te overzien. Maar die scepsis lijkt nu plaats te maken voor het inzicht dat dergelijke ingrepen broodnodig zijn.

Een doorbraak was de oproep van de Nederlandse klimaatonderzoeker (en Nobelprijwinnaar) Paul Crutzen in oktober vorig jaar om geo-engineering een kans te geven. De bijeenkomst afgelopen weekeinde was hier een vervolg op. De aanwezige deskundigen waren het er vrijwel unaniem over eens dat geo-engineering uit het verdomhoekje moet en dat er serieus gekeken moet worden naar de mogelijkheden. Phil Rash, van de University Corporation for Climate Research: ‘We zeggen niet dat het moet gebeuren, we zeggen wel dat er onderzoek naar moet worden gedaan.’ Het vertrouwen in de politiek lijkt onder klimaatwetenschappers volledig weggeëbd.