Door: Marcel Hulspas » Meer columns van Marcel Hulspas 
Gepubliceerd: woensdag 5 maart 2008 22:37
Update: donderdag 6 maart 2008 10:47
De beelden in het NOS-journaal waren werkelijk schokkend: medewerkers van de Fietsersbond, voortploeterend op een rijwiel vol meetapparatuur, met op het hoofd een helm met een cameraatje. Op zoek naar een nieuwe killer: ultrafijnstof. Dat zijn stofdeeltjes kleiner dan gewone fijnstof, met een doorsnede van een tiende micrometer. Vooral brommers en scooters stoten deze dodelijke deeltjes uit, vertelden ze.
Dampende uitlaten verschenen in beeld, met daarnaast die dappere fietser, met dat lullige helmpje op het hoofd. En dat alles voor onze gezondheid.
‘Ultrafijnstof schadelijker dan fijnstof’ kopte de Volkskrant op 28 februari. Volstrekt op eigen gezag. De krant citeerde RIVM-onderzoeker Flemming Cassee, die zei dat hij zich ‘grote zorgen’ maakte om dat ultrafijnstof, maar Cassee heeft in eerdere publicaties vaak genoeg benadrukt dat als het om fijnstof gaat, er meer vragen zijn dan antwoorden. Fijnstofdeeltjes zouden via de longen onze bloedsomloop binnendringen en overal in ons lichaam rampen veroorzaken, zo luidt de theorie. Maar meer dan theorie is dat niet. Bewijzen ontbreken. Het veel kleinere ultrafijnstof zou nog makkelijker ons lichaam binnendringen, oppert Cassee. Vandaar zijn zorg. Hoe kleiner hoe gevaarlijker - dat is geen theorie, dat is een horror-scenario.
Grootschalige onderzoeken naar de effecten van fijnstof op de gezondheid laten een zeer verwarrend beeld zien: soms lijkt het effect aanwezig, vaak ook niet. Vrijwel alle deskundigen zijn het er dan ook over eens dat de fijnstofconcentratie in wezen een te grove graadmeter is voor luchtvervuiling, voor de honderden stofjes en gassen die we inademen, elk met zijn eigen effect. Maar fijnstof is een van de weinige dingen die we überhaupt kúnnen meten. Dus werd ‘fijnstof’ De Grote Boeman. En dankzij die krakkemikkige theorie over hoe dat fijnstof zijn verwoestende werk zou doen, is ultrafijnstof nu uitgeroepen tot een nog veel grotere boeman. En zo kunnen we met z’n allen nog lang doorgaan. Straks gaat de Fietserbond jagen op ultra-ultrafijnstof. En waarschuwt Den Haag dat mensen die inademen, meer premie moeten gaan betalen.