Door: Marcel Hulspas » Meer columns van Marcel Hulspas 
Gepubliceerd: woensdag 4 juni 2008 21:52
Update: woensdag 4 juni 2008 21:53
Nobele wilden, nog niet aangetast door de westerse beschaving, diep verborgen in het oerwoud. De media trappen er elke keer weer in. Afgelopen week werd de nobele wilde opnieuw ‘ontdekt’, dit keer in het grensgebied tussen Peru en Brazilië. Survival International, een organisatie die zich inzet voor bedreigde volken, verspreidde luchtfoto’s van enige hutten met daarnaast opgewonden, roodgeverfde krijgers.
‘Deze indianen weigeren al 500 jaar elk contact’, kopte de NRC, die ook sprak van ‘de laatste indianen die weinig of geen contact met de rest van de wereld hebben gehad.’ Ook de Volkskrant bracht ons het oude sprookje. ‘516 jaar na Columbus’ luidde de kop onder de foto. ‘Voor het eerst’, aldus de krant, ‘zijn foto’s gemaakt van indianenstammen waarvan het bestaan alleen werd vermoed.’ Pure flauwekul. Het gaat hier om een publiciteitsstunt van Survival International ten bate van het regenwoud. Een stunt die verkeerd kan aflopen.
De foto’s doen denken aan de ‘ontdekking’ van de Tassaday, op het Filipijnse eiland Mindanao, in 1971. Een groepje naaktlopers dat verkocht werd als een volkje dat nog in het Stenen Tijdperk leefde. Antropologen waren wildenthousiast – totdat de journalist Oswald Iten in 1986 ‘onthulde’ dat de Tassaday op bevel van lokale politici gespeeld hadden dat ze wilden waren. Sindsdien geldt de ontdekking van de Tassaday als een schoolvoorbeeld van wetenschappelijk bedrog. Of beter: van wetenschappelijke dagdromerij. Het ware verhaal is dat het groepje door ziekten en conflicten afgezonderd was geraakt van naburige groepen, en daardoor volstrekt verarmd was. En eenmaal ‘wild’ werden ze het slachtoffer van politieke spelletjes.
Hetzelfde dreigt nu te gebeuren in Brazilië. De foto’s zijn gemaakt om te voorkomen dat dit stuk oerwoud ten prooi valt aan de illegale houtkap. Maar het zijn geen ‘ongerepte’ indianen; lokale organisaties onderhouden al jaren contact en weten dat ze op de vlucht zijn voor de houtkap. Door ze nu als nobele wilden te verkopen, loopt Survival International het risico dat deze indianen straks ‘ontmaskerd’ worden en wellicht het wrede lot zullen ondergaan van de Tassaday: opgejaagd, sterk verarmd, en tot slot ook nog afgeschilderd als bedriegers.