Door: Marcel Hulspas 
Gepubliceerd: woensdag 29 oktober 2008 23:29
Update: donderdag 30 oktober 2008 00:01
Desmond Morris werd wereldberoemd dankzij zijn onderzoek naar apen. Nu richt hij zijn wetenschappelijke blik op kinderen.
Zoöloog Desmond Morris werd in 1967 wereldberoemd met zijn boek The Naked Ape, waarin hij de overeenkomsten schetst tussen menselijk gedrag en dat van chimpansees. Hij geldt daarom, naast Edward O. Wilson, als de grondlegger van de evolutionaire psychologie. Nu, op tachtigjarige leeftijd, verrast hij vriend en vijand met een boek over de eerste twee levensjaren van de mens.
Waren het uw eigen kleinkinderen die u aan het denken en schrijven hebben gezet?
‘Nee. Met hen moet je een liefdevolle, verzorgende relatie hebben. Ik heb vele documentaires gemaakt. Over de hele wereld, en kon daardoor kinderen overal bestuderen. Om een voorbeeld te geven: we hebben in een ziekenhuis in San Francisco de kangaroo care gefilmd, waarbij moeders hun te vroeg geboren baby’s een paar uur per dag op de borst hielden. Dat stimuleerde de ontwikkeling van die baby’s zo sterk dat ze, vergeleken met baby’s die in een couveuse moesten blijven, in de helft van de tijd het ziekenhuis konden verlaten. Dat bewijst dat ze lichamelijk contact met hun moeder verlangden.’
Welke rol speelde uw ervaring als zoöloog bij het observeren van kinderen?
‘Mijn training als zoöloog – bij de Nederlandse Nobelprijswinnaar Niko Tinbergen – maakt mij tot de ideale onderzoeker. Ik heb babyaapjes bestudeerd en wanneer ik naar menselijke baby’s kijk, benader ik ze met dezelfde kennis – en zie ik wat een geweldig verhaal hier over te vertellen valt. Een apenbaby houdt zich vanaf de eerste dag vast aan moeders vacht. De menselijke baby ontwikkelt zich zo langzaam en is de eerste maanden zo hulpeloos dat hij uitzonderlijk veel ouderlijke zorg nodig heeft.’
U beschrijft de ontwikkeling van het kind vooral als het ontplooien van aangeboren vaardigheden. Spelen ouders een ondergeschikte rol?
‘Beslist niet! Zij moeten de omgeving bieden waarin die eigenschappen zich kunnen ontplooien. Dat kunnen ze alleen als er een sterke band is. Onderzoek onder gedetineerden laat zien dat 95 procent van hen, toen ze nog klein waren, geen liefdevolle band met een moederfiguur heeft ervaren. Dit bewijst dat als je als baby geen liefde ontvangt de kans groot is dat je als volwassene ontspoort.’
Desmond Morris, Baby - Het Grote Wonder van de Eerste Twee Jaar.
Uitgeverij Kosmos, 29,95 euro.