Door: Edward Deiters 
Gepubliceerd: woensdag 18 november 2009 01:24
Update: woensdag 18 november 2009 01:22
Het Britse GlaxoSmithKline werkt aan een vaccin om te stoppen met roken. Als het de ware remedie blijkt, loopt de schatkist jaarlijks bijna 1,8 miljard euro mis.
Afkicken van je tabaksverslaving met één spuitje. De Britse farmagigant GlaxoSmithKline (GSK) gelooft erin en investeert daarom 40 miljoen dollar in het Amerikaanse biotechnologiebedrijf Nabi Pharmaceutical, dat een vaccin voor rokers ontwikkelt. Later kan daar nog 500 miljoen euro bijkomen, afhankelijk van de uitkomsten van onderzoeken die moeten uitwijzen of het middel werkt.
Het vaccin tegen roken voorkomt dat nicotine in de hersenen aankomt en neemt dus het verslavende effect weg. De deal brengt NicVax, zoals het vaccin heet, meteen dichter bij een marktlancering. Eerste testen hebben aangetoond dat rokers die een spuitje met NicVax kregen, 3,5 keer minder kans hebben om opnieuw te gaan roken. Alle pleisters, kauwgom en zelfhulpboeken ten spijt: stoppen met roken blijft moeilijk. Statistieken tonen aan dat 90 procent van de stoppers in de oude gewoonte terugvalt.
De Maastrichtse hoogleraar Onno van Schayck is al zes jaar bezig met onderzoek naar NicVax. ‘Wij hoorden tot de eersten die het middel op proefpersonen konden testen en zijn nu bezig met een heel grote studie onder 600 mensen.’
Melkkoe
Volgens hem zien de resultaten er hoopvol uit. ‘Of het werkt? Daarvoor moet u me over twee jaar nog maar eens bellen, maar het lijkt in ieder geval te doen wat het belooft en is tot nu toe ook veilig gebleken.’
Nederland telde volgens het expertisecentrum tabaksgebruik- en verslaving, Stivoro, vorig jaar zo’n 3,5 miljoen rokers. Daarvan wil ongeveer 75 procent eigenlijk wel stoppen, zo blijkt keer op keer uit onderzoeken.
En daar valt dus geld te verdienen. Volgens BioPortfolio, een onderzoeksbureau voor de farmaceutische industrie, gaven rokers vorig jaar wereldwijd 3 miljard dollar uit aan hulpmiddelen om te stoppen.
Als NicVax inderdaad werkt, is dat vooral een aderlating voor de staat. Wanneer 75 procent van de rokers weet te stoppen met hulp van dit vaccin, kost dat de schatkist jaarlijks bijna 1,8 miljard euro. De tabaksaccijns (2008: 2,36 miljard euro) is een steeds grotere melkkoe en is de laatste jaren al drie keer verhoogd.
Volgens Van Schayck gaat een werkzaam middel de staat uiteindelijk juist heel veel geld opleveren. ‘Het is een fabeltje dat het geld oplevert wanneer mensen door het roken eerder doodgaan. Je hebt het in totaal over tachtig ziekten die aan roken gerelateerd zijn. En die zijn in het algemeen langdurig. Wanneer je een en ander doorrekent, ben je met minder rokers goedkoper uit. En er gaan ook heel wat mensen minder vervelend dood. Een op de twee rokers overlijdt aan een ziekte gerelateerd aan roken.’
Het lijdt volgens Van Schayck geen twijfel dat er een enorme markt is voor een antirookvaccin. ‘We werden gek gebeld door rokers die aan de proef mee willen doen. Wie wil kan nog steeds, maar ik hoop dat ze zich dan via onze website aanmelden, want die telefoontjes kunnen we niet aan.’