Door: Jan-Hein Strop 
Gepubliceerd: dinsdag 12 januari 2010 23:37
Update: dinsdag 12 januari 2010 23:37
Of de Nederlandse Noordzee ooit volkomt met windmolens is afwachten. Maar bij de Britten lijkt het wel te lukken: megaprojecten staan op stapel.
Enorme stalen torens op fundamenten in diepe zee, met turbines zo groot dat alleen een schip met een lengte van ruim honderd meter ze kan vervoeren: windenergie van de 21e eeuw is een technisch en financieel spektakelstuk.
Het weerhoudt de Britse regering er niet van om grote duurzame energieambities te koesteren. De plannen om de zeeën rond het eiland te bevolken met reusachtige molens zijn eind vorige week een stuk concreter geworden door de toekenning van vergunningen aan zestien grote energiebedrijven. Zij krijgen een vrijbrief om van Groot-Brittannië met afstand de wereldleider te maken op het gebied van off shore windenergie.
De geplande projecten die in 2020 klaar moeten zijn, hebben een omvang van 32 gigawatt, goed voor een kwart van de Britse energiebehoefte tegen die tijd. Kosten? Zo’n 110 miljard euro.
109 meter lang
Dat klinkt als veel, en dat is het ook. Alleen al de schepen die nodig zijn om de windparken te bouwen, vergen indrukwekkende investeringen. Voorbeeld: het Duitse energiebedrijf RWE, in Nederland eigenaar van Essent, heeft met het oog op de Britse plannen het hier afgebeelde schip besteld. Het is 109 meter lang, 40 meter breed, geschikt voor het vervoer van de grootste type windmolens. De Koreaanse scheepsbouwer mag een rekening van 100 miljoen euro indienen als het schip in 2011 klaar is.
Of alle parken er ook komen, is niet zeker. De moeilijkheid schuilt niet zozeer in de techniek als wel in de financiering ervan. Zoals bekend is windenergie, en dan vooral off shore, nog niet winstgevend zonder een vorm van overheidssubsidie. Die bestaat op zich al wel, maar loopt af in 2014, het jaar waarin de bouw van veel van de geplande projecten een aanvang dient te nemen.
Investeerders vragen de overheid nu al om hen zekerheid te verschaffen omtrent subsidie na 2014, zeker omdat het om zulke grote bedragen gaat. Het is een typisch probleem van duurzame energie-ontwikkeling dat de Duitsers tot nu toe het slimst hebben opgelost door de subsidie langdurig onafhankelijk van de begroting te maken.
Ook de Nederlandse regering heeft grote ambities met windenergie op zee: 6000 megawatt (=6 gigawatt). Ter vergelijking: er staat nu maar voor 230 megawatt opgesteld.
Stopcontact op zee
Veel betrokkenen in de sector klagen echter over de lange procedures en moeizame vergunningverlening. In dit opzicht lijken de Britten een stuk slagvaardiger te zijn.
Bovendien moet de regering nog besluiten over de aanleg van een ‘stopcontact op zee’: de aansluiting en kabels om de opgewekte stroom aan land te brengen. Ook hier gaat het weer om grote bedragen, blijkt uit een brief die minister Van der Hoeven vorig jaar aan de Kamer stuurde; afhankelijk van hoever de windmolens van land verwijderd zijn, 4 tot 9 miljard euro.
Voorlopig blijft Nederland zo in de schaduw van de Britse buurman. Voorstanders van windenergie moeten zich troosten met de gedachte dat in ieder geval de politieke molens al wel draaien.