Door: Marcel Hulspas 
Gepubliceerd: donderdag 11 februari 2010 01:18
Update: donderdag 11 februari 2010 02:50
Groningse onderzoekers hebben het eerste gen ontdekt dat ons ouder maakt. Redding in zicht voor wie nog even wil blijven.
Dat een gezegende leeftijd bereiken in de genen zit, dat weet iedereen. Wie wil weten hoe oud hij kan worden, moet gewoon op zijn ouders letten. Maar waar in ons genoom dat geheim van hoge ouderdom verborgen zit, was tot voor kort een raadsel. Groningse onderzoekers hebben nu (in samenwerking met Britse collega’s) een tipje van deze sluier opgelicht.
De onderzoekers keken naar de zogenoemde telomeren, een soort beschermkapjes aan de uiteinden van het DNA. Elke keer dat een cel deelt, wordt dat kapje een stukje korter; dus hoe langer de telomeer, des te vaker een cel zich kan delen, en des te langer een mens kan leven. Maar pas op: zaken als roken en drinken zorgen ervoor dat bij celdeling de telomeren extra snel korter worden.
Nu blijkt dat de oorspronkelijke lengten van telomeren op hun beurt weer bepaald wordt door een bepaald gen. Pim van der Harst van het Universitair Medisch Centrum Groningen, die een belangrijk deel van het onderzoek uitvoerde, heeft een genetische variant ontdekt die grote invloed heeft op die telomeerlengte. Het al of niet bezitten van die variant geeft een verschil van drie jaar – en als iemand van beide ouders deze variant erft, komt dat op zes jaar extra te leven (aangenomen dat je geen domme dingen doet).
De nu ontdekte variant, de eerste in zijn soort, ligt dicht bij het TERC-gen, waarvan bekend is dat het een rol speelt bij de telomeerlengte van stamcellen. Dat zijn de cellen waaruit uiteindelijk alle (gespecialiseerde) lichaamscellen voortkomen. De variant bepaalt dus waarschijnlijk hoe vaak onze lichaamscellen zich kunnen delen. En daarmee hoe snel onze cellen aan het eind van hun latijn zijn. Wie weet vallen daar in de toekomst, met gentherapie, nog heel wat jaartjes aan toe te voegen.