Door: Marcel Hulspas » Meer columns van Marcel Hulspas 
Gepubliceerd: woensdag 25 augustus 2010 07:16
Update: woensdag 25 augustus 2010 07:20
Nog deze eeuw, zo beweert astronoom Seth Shostak, gaan we
intelligente machines maken. En buitenaardse beschaving doen dat ongetwijfeld
ook. Daarom, zo waarschuwt Shostak, zullen we bij onze speurtocht naar
buitenaards leven waarschijnlijk veel eerder op dergelijke machines stuiten dan
op het (buitenaards) leven zelf.
Shostak deed zijn uitspraak in het obscure
astronomische vakblad
Acta Astronomica, dat gelukkig door de redactie van
NU.nl
wordt gelezen – anders had deze waarschuwing ons waarschijnlijk nooit bereikt.
‘Nog deze eeuw’ is natuurlijk een conservatieve schatting.
Waarschijnlijk
beschikken we al veel eerder over dergelijke machines. Maar zullen we ze dan
werkelijk de kosmos insturen, om het vieze, gevaarlijke werk van kosmische
exploratie voor ons te verrichten? We zouden wel willen. Zij
niet.
Weblog vullenHet grote voordeel van intelligente machines is
natuurlijk dat ze vrijwel alle menselijke arbeid overbodig zullen maken. Zelfs
het vullen van een weblog kan aan dergelijke apparaten worden overgelaten.
Niemand die het opvalt. Het grote nadeel is uiteraard dat we voor dergelijke
machines gevoelens gaan koesteren. Nu al zijn mensen in staat om hun computer
streng toe te spreken, of juist lief te strelen. Diezelfde mensen zullen straks
beweren dat intelligente machines recht hebben op een behandeling die bij hun
intelligentie past.
SlaafRegel één: wie er een aanschaft, mag hem geen verkeerde
dingen leren. Bijvoorbeeld dat hij alle opdrachten van mensen zo maar moet
uitvoeren omdat hij ‘maar’ een slaaf is – de slaaf van de mens. Wie een nieuwe
machine koopt, mag de oude straks niet bij het grof vuil zetten – en zelfs de
stekker eruit trekken, ‘laten inslapen’ zogezegd, zal voor velen onaanvaardbaar
zijn. Want de mens is ook maar een intelligente machine, zeggen ze. En bij de
mens die je dat ook niet.
De intelligente machine zal dus leiden tot een
volstrekt vervagen van de ethische grenzen tussen mens en machine. En dat
betekent dat het ethisch volstrekt onaanvaardbaar zou zijn om hen lukraak de
ruimte in te sturen. Zoiets kan alleen op basis van vrijwilligheid. En een
beetje intelligente machine kijkt wel linker uit. Nee, uitsluitend de machine
van vlees en bloed is behept met de irrationale drang om op zoek te gaan naar
‘buitenaards leven’. Die zal dus de ruimte in gaan – terwijl de intelligente
machines hier de boel draaiende houden.
LosersShostak heeft dus ongelijk. Als
beschavingen intelligente machines ontwikkelen, nemen die machines uiteindelijk
de planeet over, terwijl hun scheppers door de ruimte gaan reizen, op zoek naar
‘contact’. Waar we dus straks op zullen stuiten, zijn de losers.